Prawie każda praca wiąże się z danymi o ludziach. Recepcjonistka zapisuje nazwisko gościa. Sprzedawczyni przyjmuje adres do dostawy. Księgowa płacowa zna wypłaty całej firmy. Zasady ochrony danych osobowych dotyczą więc także ciebie, a nie tylko twojego pracodawcy. Łącznie nazywa się je RODO (w Czechach także GDPR).
Jakie przepisy obowiązują w Czechach
- Ogólne rozporządzenie o ochronie danych (RODO) to rozporządzenie UE 2016/679. Obowiązuje bezpośrednio także w Czechach.
- Ustawa nr 110/2019 Sb. o przetwarzaniu danych osobowych uzupełnia rozporządzenie o przepisy czeskie. Określa na przykład wiek dziecka do wyrażenia zgody (§ 7) i wprowadza karanie administracyjne.
- Kodeks pracy (zákoník práce, ustawa nr 262/2006 Sb.) chroni prywatność pracowników, głównie w § 316.
- Urząd Ochrony Danych Osobowych (Úřad pro ochranu osobních údajů, ÚOOÚ) to organ nadzorczy w Czechach. Znajdziesz go na uoou.gov.cz.
RODO stosuje się, gdy dane osobowe są przetwarzane w sposób zautomatyzowany, czyli choćby na komputerze. Stosuje się je także do danych na papierze, jeśli są uporządkowane w kartotece lub segregatorze według nazwisk albo numerów. Wyłączona jest działalność czysto osobista, na przykład twoja książka telefoniczna w domu.
Czym jest dana osobowa
Dane osobowe to wszelkie informacje o zidentyfikowanej lub możliwej do zidentyfikowania osobie fizycznej (art. 4 pkt 1 RODO). Należą do nich:
- imię i nazwisko, adres, e-mail, numer telefonu
- rodné číslo (czeski osobisty numer identyfikacyjny), numer pracownika, numer klienta
- zdjęcie i nagranie z kamery, na którym można rozpoznać osobę
- adres IP i dane o lokalizacji
- wynagrodzenie, oceny, absencja chorobowa, informacje o rodzinie
Dane osobowe nie muszą być tajne. Wystarczy, że na ich podstawie można ustalić człowieka. Imię i nazwisko razem z firmą i stanowiskiem to dane osobowe, nawet jeśli ktoś ma je na wizytówce. Dane o osobach prawnych (firma jako taka) nie są danymi osobowymi. Imię i nazwisko prezesa zarządu lub osoby kontaktowej już tak.
Czym jest przetwarzanie
Przetwarzanie to praktycznie wszystko, co robisz z danymi: zbieranie, zapisywanie, przechowywanie, przeglądanie, wykorzystywanie, przekazywanie, ujawnianie, usuwanie. Już samo zajrzenie do bazy danych jest przetwarzaniem.
Kto jest kim
- Osoba, której dane dotyczą, to człowiek, którego te dane dotyczą.
- Administrator decyduje, po co i jak dane są przetwarzane. W twojej pracy jest to zwykle pracodawca.
- Podmiot przetwarzający przetwarza dane na rzecz administratora na podstawie umowy, na przykład zewnętrzna firma płacowa lub dostawca chmury.
- Inspektor ochrony danych (IOD, czes. pověřenec pro ochranu osobních údajů) doradza administratorowi i nadzoruje przestrzeganie przepisów. Jest obowiązkowy tylko w określonych przypadkach. Według § 14 ustawy nr 110/2019 Sb. muszą go mieć organy władzy publicznej i organy utworzone ustawą, które wykonują ustawowe zadania w interesie publicznym. Firmy prywatne mają go obowiązkowo głównie przy monitorowaniu osób na dużą skalę lub przetwarzaniu na dużą skalę szczególnych kategorii danych (art. 37 RODO).
Twoja rola jako pracownika
Jako pracownik zwykle nie jesteś administratorem. Odpowiedzialność za zgodne z prawem przetwarzanie ponosi pracodawca. Ty jednak przetwarzasz dane na jego polecenie (art. 29 RODO), a według § 301 kodeksu pracy musisz wykonywać polecenia przełożonych i przestrzegać przepisów prawa związanych z twoją pracą. Dlatego musisz znać podstawowe zasady i wiedzieć, do kogo się zwrócić, gdy masz wątpliwości.
Wyjątek: gdy zaczniesz przetwarzać dane do własnych celów, na przykład skopiujesz bazę klientów na potrzeby własnej działalności, stajesz się w tej sprawie administratorem i odpowiadasz za to także osobiście.
Co zapamiętać
- Daną osobową jest każda informacja o możliwej do ustalenia osobie, nie tylko tajna.
- Przetwarzaniem jest także samo przeglądanie.
- Administratorem jest zwykle pracodawca, ty działasz na jego polecenie.
- Nadzór w Czechach sprawuje Urząd Ochrony Danych Osobowych.