Work at Height Regulations 2005 ustalają prostą kolejność rozumowania, zwaną czasem hierarchią środków kontroli przy pracy na wysokości. Pracodawca musi przejść ją po kolei, a każdy pracownik powinien ją rozumieć.
Krok 1: Unikaj
Przepis 6 mówi, że pracodawcy nie mogą zlecać pracy na wysokości, jeśli rozsądnie da się ją wykonać inaczej. Najpierw zapytaj: czy to zadanie w ogóle trzeba wykonywać na górze? Przykłady:
- mycie okien z ziemi tyczką z wodą (water-fed pole);
- montaż konstrukcji na ziemi i podniesienie jej na miejsce;
- użycie narzędzia z długim zasięgiem lub kamery zamiast wchodzenia, żeby coś obejrzeć;
- układanie kabli i rur na poziomie gruntu, zanim zostaną podniesione;
- zamówienie materiałów przyciętych na wymiar, żeby nikt nie musiał ich ciąć na dachu.
Krok 2: Zapobiegaj upadkom
Jeśli pracy nie da się uniknąć, pracodawca musi zastosować odpowiednie środki, by zapobiec upadkowi z wysokości grożącej obrażeniami. Najlepszy jest istniejący bezpieczny punkt pracy, na przykład płaski dach ze stałą attyką lub balustradą. W innym razie używa się sprzętu, który zatrzymuje ludzi przed upadkiem, na przykład:
- balustrad ochronnych i desek krawężnikowych na rusztowaniu lub platformie;
- wieży jezdnej albo podnośnika z platformą (MEWP);
- prawidłowo ustawionej drabiny lub drabiny stopniowej, tylko do pracy o niskim ryzyku i krótkim czasie (lekcja 3).
Krok 3: Ogranicz wysokość i skutki
Tam, gdzie nie da się całkowicie zapobiec upadkowi, pracodawca musi użyć sprzętu, który ogranicza wysokość upadku i jego skutki. Przykłady to siatki ochronne, poduszki powietrzne i inne miękkie systemy lądowania oraz indywidualna ochrona przed upadkiem, na przykład uprząż z odpowiednim punktem kotwiczenia. Uprzęże omawia lekcja 7.
Najpierw ochrona zbiorowa, potem indywidualna
Przepis 7 mówi, że przy wyborze sprzętu pracodawcy mają dawać pierwszeństwo ochronie zbiorowej (balustrady, platformy, siatki, które chronią wszystkich i nie wymagają działania pracownika) przed ochroną indywidualną (uprząż, która zależy od prawidłowego założenia, użycia i ratownictwa). Balustrada działa, nawet gdy o niej zapomnisz. Uprząż nie.
Planowanie, kompetencje i nadzór
- Przepis 4: praca na wysokości musi być należycie zaplanowana, odpowiednio nadzorowana i wykonywana tak bezpiecznie, jak to rozsądnie możliwe. Planowanie obejmuje dobór sprzętu, ludzi, grunt i miejsce oraz to, jak ratować człowieka, gdyby coś poszło źle.
- Pogoda: pracę wolno prowadzić tylko wtedy, gdy pogoda nie zagraża zdrowiu i bezpieczeństwu. Liczą się silny wiatr, deszcz, lód i słabe oświetlenie.
- Przepis 5, kompetencje: nikt nie może planować, nadzorować ani wykonywać pracy na wysokości, jeśli nie jest kompetentny albo nie jest szkolony i nadzorowany przez osobę kompetentną.
- Ocena ryzyka: pracodawca musi ocenić ryzyko z wyprzedzeniem (Management Regulations, przepis 3), biorąc pod uwagę czas trwania pracy, wykonawców, powierzchnię, dostęp i ludzi znajdujących się poniżej.
Co możesz zrobić
Zanim wejdziesz na górę, zapytaj siebie:
- Czy to zadanie da się wykonać z ziemi lub z bezpieczniejszego miejsca?
- Czy sprzęt jest odpowiedni do tej pracy i w dobrym stanie?
- Czy znam plan i wiem, jak wezwać pomoc lub zostać uratowanym?
- Czy pogoda, grunt i oświetlenie są odpowiednie?
- Czy mam przeszkolenie do pracy z tym sprzętem?
Jeśli na któreś pytanie odpowiedź brzmi „nie” lub „nie wiem”, zatrzymaj się i zapytaj przed rozpoczęciem. Krótka lub łatwa praca nie jest wyjątkiem. Wiele śmiertelnych wypadków zdarza się przy szybkich zadaniach, które wyglądały na mało ryzykowne.
Najważniejsze
- Kolejność myślenia: unikaj, zapobiegaj, ograniczaj.
- Ochrona zbiorowa ma pierwszeństwo przed indywidualną.
- Praca musi być zaplanowana (łącznie z ratownictwem), nadzorowana i wykonywana przez kompetentnych ludzi, przy odpowiedniej pogodzie.
- Odezwij się, jeśli plan lub sprzęt wygląda źle.