Bezpieczna jazda w pracy to wspólna sprawa. Pracodawca tworzy warunki, kierowca z nich korzysta i przestrzega zasad. Ta lekcja mówi, co musi zrobić każda ze stron.
Co musi zrobić pracodawca
Zgodnie z kodeksem pracy (§ 101 i § 102) pracodawca zapewnia bezpieczeństwo i ochronę zdrowia przy pracy, wyszukuje zagrożenia, ocenia ryzyko i podejmuje środki. W przypadku jazd w pracy oznacza to w praktyce:
- Ocenić ryzyko: ile się jeździ, w jakim ruchu, w jakiej pogodzie, jak długo, z jakim wyposażeniem.
- Sprawdzić kierowcę: ważne prawo jazdy odpowiedniej kategorii, stan zdrowia, jeśli wymaga tego rodzaj pracy. Firma nie może pozwolić prowadzić osobie bez uprawnień. Nie może jej też zlecić pracy, której trudność nie odpowiada jej możliwościom (§ 103 ust. 1 lit. a).
- Zapewnić pojazd: ważny przegląd techniczny, regularny serwis, obowiązkowe wyposażenie, opony zimowe w sezonie zimowym, usuwanie usterek.
- Dać wskazówki: jak używać pojazdu, jak układać ładunek, gdzie zgłaszać usterki i wypadki, co robić przy awarii.
- Określić częstotliwość szkoleń i prowadzić dokumentację (§ 103 ust. 3).
- Zapewnić pierwszą pomoc (§ 103 ust. 1 lit. j).
- Ponosić koszty BOZP: nie może przenosić ich na pracowników (§ 101 ust. 6).
Co musi zrobić pracownik
Zgodnie z § 106 ust. 4 kodeksu pracy masz obowiązek:
- uczestniczyć w szkoleniach i dać sobie sprawdzić wiedzę,
- przestrzegać przepisów i poleceń pracodawcy, z którymi cię należycie zapoznano,
- używać wyznaczonych środków transportu i metod pracy, nie zmieniając ich samowolnie,
- nie spożywać alkoholu i nie nadużywać innych substancji uzależniających w czasie pracy,
- zgłaszać usterki i braki, które zagrażają bezpieczeństwu,
- niezwłocznie zgłaszać wypadek przy pracy swój i innego pracownika, jeśli jesteś jego świadkiem,
- poddać się na polecenie uprawnionego kierownika wyznaczonego na piśmie przez pracodawcę badaniu, czy nie jesteś pod wpływem alkoholu lub innych substancji uzależniających (lit. i).
Odnosi się do tego także ustawa o ruchu: kierowca zgodnie z § 5 ust. 1 lit. f) ustawy nr 361/2000 Sb. musi na wezwanie pracodawcy poddać się badaniu, czy nie jest pod wpływem alkoholu.
Prawo odmowy niebezpiecznej pracy
Zgodnie z § 106 ust. 2 możesz odmówić pracy, o której masz uzasadnione przekonanie, że bezpośrednio i poważnie zagraża twojemu życiu lub zdrowiu albo zdrowiu innych. Taka odmowa nie jest naruszeniem obowiązków. Należy tu na przykład polecenie jazdy pojazdem z poważną usterką techniczną albo wyjazdu w stanie silnego zmęczenia i choroby. To wyjątek na poważne przypadki, a nie powód, żeby nie jechać, kiedy się nie chce.
Prowadzić może tylko ten, kto ma prawo
Kierowca musi mieć ważne uprawnienia do prowadzenia pojazdów danej kategorii. Zgodnie z ustawą nr 361/2000 Sb. nie wolno mu powierzyć kierowania osobie bez uprawnień ani osobie pod wpływem alkoholu (§ 5 ust. 2 lit. d). Jeśli zatrzymano ci prawo jazdy, zawieszono je lub je odebrano, powiedz o tym pracodawcy i nie prowadź. Prowadzenie bez uprawnień jest wykroczeniem i może być też przestępstwem.
Podsumowanie
- Pracodawca ocenia ryzyko, kontroluje kierowcę i pojazd, daje wskazówki i prowadzi dokumentację.
- Pracownik się szkoli, przestrzega wskazówek, nie pije, zgłasza usterki i wypadki.
- Na polecenie pracodawcy musisz poddać się badaniu na alkohol.
- Bez ważnych uprawnień nie wolno prowadzić i trzeba o tym powiedzieć pracodawcy.