Praca musi być fizycznie bezpieczna i zdrowa. Dotyczy to podnoszenia, ciągnięcia, pchania, pozycji ciała i powtarzalnych ruchów. Ogólny przepis zawiera § 38 ustawy o środowisku pracy („lov om arbejdsmiljø”): pracę trzeba planować, organizować i wykonywać tak, aby była w pełni bezpieczna i zdrowa. Uznane normy lub standardy mające znaczenie dla bezpieczeństwa i zdrowia trzeba stosować.
Ten kurs nie podaje wartości granicznych w kilogramach. Znajdziesz je w wytycznych Arbejdstilsynet o ergonomicznym środowisku pracy i w przepisach o ręcznych pracach transportowych. Tutaj poznajesz metodę.
Zasady zapobiegania
Rozporządzenia o systematycznej pracy nad środowiskiem pracy i o psychospołecznym środowisku pracy opierają się na ogólnych zasadach zapobiegania z dyrektywy UE 89/391/EWG. Trzy z nich są szczególnie przydatne w ergonomii:
- Unikać ryzyka, o ile to możliwe.
- Zwalczać ryzyko u źródła.
- Dostosowywać pracę do człowieka, w tym projektowanie stanowiska pracy oraz dobór sprzętu i metod pracy.
W praktyce oznacza to, że rozwiązaniem nie jest przede wszystkim to, żeby pracownik „podnosił prawidłowo”. Rozwiązaniem jest zorganizowanie pracy tak, aby ciężkie dźwiganie w ogóle nie występowało.
Cztery pytania, które pomagają
- Zadanie: Jak ciężko, jak często i jak długo? Czy trzeba się skręcać, pochylać albo sięgać daleko?
- Przenoszony przedmiot: Czy jest duży, śliski, nierówny lub trudny do uchwycenia?
- Otoczenie: Czy jest miejsce, dobra podłoga, światło i właściwa wysokość stanowiska?
- Osoba: Czy pracownik został poinstruowany i przeszkolony? Czy potrzebne są szczególne względy, na przykład w ciąży lub przy obniżonej zdolności do pracy?
Zmiany, które działają
- Pomoce: sprzęt do podnoszenia, wózki, rampy, stoły o regulowanej wysokości. Muszą być odpowiednie i dopasowane do pracy.
- Urządzenie stanowiska: rzeczy używane często ustaw na wysokości pracy.
- Organizacja: czy zadanie mogą wykonywać dwie osoby? Czy można zmieniać zadania?
- Planowanie: przerwy i urozmaicenie pracy.
- Szkolenie: pokaż, jak używać pomocy (§ 17 ustawy: szkolenie i instruktaż).
Twoja rola
Jako przedstawiciel ds. środowiska pracy lub przełożony masz:
- uwzględniać ergonomię w APV
- kontrolować, czy warunki pracy są bezpieczne i zdrowe oraz czy instruktaż jest wystarczający (§ 31)
- pytać o zdarzenia potencjalnie wypadkowe, na przykład o współpracowników, których bolą plecy, choć nikt nie zgłosił urazu
- proponować rozwiązania, które można wypróbować i skontrolować
Obowiązek kierownictwa
Pracodawca odpowiada za zapewnienie pomocy i dostosowanie pracy. Ty jako współpracownik możesz wskazać problem, ale nie rozwiążesz go w pojedynkę. Jeśli kierownictwo odrzuci propozycję komitetu środowiska pracy, komitet może żądać uzasadnienia w ciągu 3 tygodni.
Przykład
W kuchni dwóch pracowników codziennie podnosi ciężkie garnki z podłogi na kuchenkę. Pierwsza reakcja to rozmowa o technice podnoszenia. Lepiej zapytać, czy garnki można napełniać na kuchence, czy można użyć wózka, albo czy zadanie da się podzielić. Wtedy usuwa się obciążenie, zamiast prosić ludzi, żeby uważali.
Pamiętaj
Ból pleców, karku i barków często pojawia się powoli. Dlatego pytaj regularnie i traktuj serio także drobne sygnały. Pilnuj, czy rozwiązanie nie tworzy nowego obciążenia gdzie indziej.