Przemoc i zaniedbanie nie zawsze są oczywiste. Nie oczekuje się od ciebie, że rozstrzygniesz, czy doszło do przemocy. Oczekuje się, że zauważysz i powiesz o tym właściwej osobie.
Przemoc wobec dzieci
Working Together to Safeguard Children wyróżnia cztery główne kategorie:
- Przemoc fizyczna: celowe krzywdzenie dziecka lub wywoływanie u niego choroby.
- Przemoc emocjonalna: długotrwały wzorzec zachowań, który szkodzi rozwojowi emocjonalnemu dziecka. Przykłady to ciągła krytyka, groźby albo sprawianie, że dziecko czuje się niekochane. Widzenie lub słyszenie przemocy wobec innej osoby, np. przemocy domowej, także jest formą krzywdy.
- Wykorzystywanie seksualne: zmuszanie dziecka lub namawianie go do czynności seksualnych. Obejmuje także działania w internecie i nie wymaga kontaktu fizycznego.
- Zaniedbanie: niezaspokajanie podstawowych potrzeb dziecka, takich jak jedzenie, ubranie, dach nad głową, opieka medyczna, nadzór i bezpieczeństwo. To najczęstszy powód, dla którego dziecko jest objęte planem ochrony (protection plan).
Przemoc wobec dorosłych
Wytyczne do ustawy Care Act wymieniają takie rodzaje:
- Przemoc fizyczna
- Przemoc domowa, w tym zachowania zmierzające do przymusu lub kontroli
- Wykorzystywanie seksualne
- Przemoc psychiczna
- Przemoc finansowa lub materialna, np. kradzież, oszustwo, wyłudzenie albo naciski w sprawie pieniędzy lub majątku
- Nowoczesne niewolnictwo (modern slavery)
- Przemoc dyskryminacyjna
- Przemoc instytucjonalna (organisational abuse), gdy zła opieka lub rutyna w placówce szkodzi osobom, które z niej korzystają
- Zaniedbanie i zaniechanie
- Zaniedbywanie samego siebie (self-neglect), np. gdy osoba nie potrafi lub nie chce dbać o własne zdrowie, higienę czy dom
Wytyczne zaznaczają, że lista nie jest zamknięta. Przemoc może zdarzyć się w każdym miejscu: w domu, w domu opieki, w szpitalu, w miejscu pracy lub w internecie.
Możliwe oznaki
Jedna oznaka często nic nie znaczy. Liczy się wzorzec albo zmiana. Oznaki mogą obejmować:
- Zmiany w zachowaniu: wycofanie, lęk, agresja lub niezwykła cichość; niechęć do powrotu do domu albo do przebywania z określoną osobą.
- Oznaki fizyczne: obrażenia bez wyjaśnienia lub z wyjaśnieniem, które się zmienia; ślady w miejscach, w których dziecko czy dorosły zwykle się nie rani.
- Oznaki zaniedbania: ciągły głód, brud, nieodpowiednie ubranie; nieleczone problemy zdrowotne; częste zostawianie bez opieki.
- Oznaki finansowe: nagły brak pieniędzy, zaginione przedmioty, nowi „przyjaciele” interesujący się finansami danej osoby.
- Oznaki emocjonalne: niska pewność siebie, samookaleczenia, osoba, która wydaje się bać opiekuna lub partnera.
- Wiedza lub zachowanie niepasujące do wieku danej osoby.
Uważaj na założenia
- Nie zakładaj, że istnieje niewinne wytłumaczenie.
- Nie zakładaj też, że doszło do przemocy. Przyczyna może być inna, np. choroba, niepełnosprawność, żałoba albo zmiana w domu.
- Nie zadawaj pytań naprowadzających. Twoim zadaniem jest zgłosić to, co się zobaczyło i usłyszało, a nie coś udowadniać.
Warto pamiętać
- Przemoc najczęściej stosuje ktoś, kogo dana osoba zna i komu może ufać. Może to być członek rodziny, opiekun, przyjaciel, specjalista lub inne dziecko.
- Dziecko albo dorosły może nikomu nie powiedzieć. Może się bać, wstydzić albo być lojalne wobec osoby, która go krzywdzi. Może też nie zdawać sobie sprawy, że to jest złe.
- Dzieci mogą krzywdzić inne dzieci. Nazywa się to przemocą między dziećmi (child-on-child abuse). To nigdy nie jest „tylko żart” ani „część dorastania”.
- Przemoc i zaniedbanie mogą być jednorazowe albo trwać długo.
Najważniejsze punkty
- Dzieci: przemoc fizyczna, emocjonalna, wykorzystywanie seksualne i zaniedbanie.
- Dorośli: dziesięć kategorii w wytycznych do ustawy Care Act, w tym przemoc finansowa, przemoc instytucjonalna i zaniedbywanie samego siebie.
- Szukaj zmian i wzorców, a nie pojedynczej oznaki.
- Zauważasz i zgłaszasz. Nie rozstrzygasz i nie prowadzisz dochodzenia.