Zwierzenie (disclosure) ma miejsce, gdy dziecko lub dorosły mówi ci albo pokazuje, że jest krzywdzone lub zagrożone. Może to być jasne stwierdzenie, aluzja albo rysunek. Może się zdarzyć w nietypowym momencie, a osoba może być roztrzęsiona albo wydawać się spokojna.
Często wymaga to odwagi. To, jak zareagujesz, ma znaczenie. Nie musisz być ekspertem. Masz zachować spokój, życzliwość i szczerość.
Co robić
- Zachowaj spokój. Staraj się nie okazywać szoku ani obrzydzenia.
- Słuchaj. Pozwól osobie mówić we własnym tempie. Nie przerywaj.
- Znajdź bezpieczne, ustronne miejsce, jeśli możesz, ale nie zostawiaj dziecka ani dorosłego samego i zdenerwowanego. Zostań tam, gdzie inni mogą cię widzieć, jeśli taka jest zasada twojej organizacji.
- Potraktuj to poważnie. Powiedz na przykład: „Dziękuję, że mi o tym powiedziałeś. Wierzę ci. To nie twoja wina.”
- Uspokój osobę, że postąpiła słusznie.
- Powiedz, co zrobisz dalej: że musisz powiedzieć komuś, kto zajmuje się zapewnianiem ludziom bezpieczeństwa.
- Zapisz to jak najszybciej (patrz niżej).
- Zgłoś to od razu wskazanej osobie odpowiedzialnej za safeguarding, zgodnie z polityką swojej organizacji.
Czego nie robić
- Nie obiecuj, że zachowasz to w tajemnicy. Nie możesz. Powiedz: „Nie mogę obiecać, że zostanie to tylko między nami, bo muszę zadbać o twoje bezpieczeństwo. Powiem tylko tym, którzy muszą wiedzieć.”
- Nie prowadź dochodzenia. Nie wypytuj o szczegóły, nie szukaj dowodów i nie rozmawiaj z osobą oskarżoną. Robią to tylko przeszkoleni specjaliści, tacy jak policja i pracownicy socjalni.
- Nie zadawaj pytań naprowadzających, takich jak „Czy on cię skrzywdził?”. Jeśli to konieczne, zadawaj tylko pytania otwarte, np. „Możesz powiedzieć coś więcej?”
- Nie naciskaj na szczegóły i nie proś, by osoba opowiadała swoją historię wciąż od nowa.
- Nie krytykuj osoby oskarżonej. Osoba, z którą rozmawiasz, może jej być bliska.
- Nie składaj obietnic, których nie możesz dotrzymać, takich jak „Nic się nie stanie”.
- Nie zwlekaj do końca zmiany ani do czasu, aż będziesz mieć „więcej dowodów”.
- Nie mów koleżankom i kolegom, rodzicom ani innym osobom, które nie muszą wiedzieć.
Rodzica lub opiekuna nie należy informować, jeśli mogłoby to zwiększyć zagrożenie dla dziecka. Decyduje o tym osoba odpowiedzialna za safeguarding. Nie kontaktuj się z rodziną na własną rękę.
Dorośli: szanuj ich życzenia, ale nie zachowuj tego w tajemnicy
Dorosły zdolny do podejmowania decyzji może poprosić cię o zachowanie tego dla siebie. Wyjaśnij, że musisz przekazać obawy osobie odpowiedzialnej za safeguarding. Ta osoba weźmie pod uwagę życzenia danej osoby. W niektórych przypadkach informacje można przekazać bez zgody, na przykład gdy zagrożone jest dziecko lub inne osoby, gdy popełniono poważne przestępstwo albo gdy osoba nie jest zdolna do podejmowania decyzji. Decyduje o tym osoba odpowiedzialna za safeguarding, nie ty.
Zapisywanie tego, co zostało powiedziane
Sporządź notatkę tego samego dnia, gdy tylko będzie to bezpieczne. Uwzględnij:
- datę, godzinę i miejsce;
- kto był obecny;
- własne słowa osoby, w cudzysłowie, możliwie dokładnie tak, jak je pamiętasz;
- twoje obserwacje, np. jej zachowanie i widoczne ślady, bez zgadywania przyczyny;
- twoje słowa, w tym to, co według ciebie stanie się dalej;
- swoje imię i nazwisko oraz godzinę sporządzenia notatki i to, komu ją przekazujesz.
Oddziel fakty od opinii. Nie dodawaj własnych wniosków i nie fotografuj obrażeń, chyba że organizacja ci to poleciła.
Podpisz notatkę i opatrz ją datą. Przekaż ją wyłącznie osobie odpowiedzialnej za safeguarding i przechowuj zgodnie z zasadami swojej organizacji.
Zadbaj o siebie
Wysłuchanie zwierzenia może być przykre. Porozmawiaj z osobą odpowiedzialną za safeguarding lub z przełożonym o wsparciu. Nie rozmawiaj o tym ze znajomymi ani w mediach społecznościowych.
Najważniejsze punkty
- Słuchaj, uspokajaj, nie obiecuj tajemnicy, nie prowadź dochodzenia.
- Zapisz własne słowa osoby.
- Zgłoś od razu osobie odpowiedzialnej za safeguarding.
- Jeśli ktoś jest w bezpośrednim niebezpieczeństwie, zadzwoń pod 999.