Krzywda może spotkać każdego. Niektóre osoby są na nią bardziej narażone albo trudniej im uzyskać pomoc. Wiedza o tym, dlaczego tak jest, pomaga zauważać sygnały.
Dzieci
Dzieci są narażone, bo zależą od dorosłych i często nie mają słów ani siły, by się odezwać. Niektóre dzieci są narażone jeszcze bardziej, na przykład:
- dzieci z niepełnosprawnościami lub specjalnymi potrzebami edukacyjnymi: mogą polegać na innych w higienie osobistej, porozumiewać się inaczej, a inni mogą błędnie tłumaczyć oznaki krzywdy niepełnosprawnością;
- dzieci w pieczy zastępczej lub opuszczające pieczę;
- dzieci żyjące w domu, w którym występuje przemoc domowa, choroba psychiczna rodzica albo nadużywanie narkotyków i alkoholu (czasem nazywa się je „toksycznym trio” czynników ryzyka);
- dzieci, które znikają z domu, z opieki lub ze szkoły;
- młodzi opiekunowie (young carers), czyli dzieci opiekujące się chorym członkiem rodziny;
- dzieci bezdomne, żyjące w ubóstwie albo bez regularnego nadzoru dorosłych;
- dzieci, które doświadczyły prześladowania, lub są prześladowane w internecie;
- dzieci z rodzin nowych w kraju, które boją się władz albo napotykają barierę językową;
- dzieci LGBT+, które mogą bać się odrzucenia;
- dzieci zagrożone przymusowym małżeństwem lub okaleczaniem żeńskich narządów płciowych (FGM). To przestępstwa. Przedstawiciele niektórych zawodów mają prawny obowiązek zgłoszenia policji znanych przypadków FGM u osób poniżej 18. roku życia. Każdy powinien powiedzieć o tym osobie odpowiedzialnej za safeguarding.
Dorośli w trudnej sytuacji
Ustawa Care Act koncentruje się na dorosłych, którzy mają potrzeby w zakresie opieki i wsparcia. Mogą to być:
- osoby starsze, w tym osoby żyjące z demencją;
- osoby z niepełnosprawnością fizyczną lub intelektualną;
- osoby z chorobami psychicznymi;
- osoby z utratą zmysłów lub trudnościami w porozumiewaniu się;
- osoby, które zależą od innych w higienie osobistej lub w sprawach finansowych;
- osoby odizolowane, samotne lub bez rodziny w pobliżu;
- osoby nadużywające narkotyków lub alkoholu;
- osoby w związkach przemocowych albo mieszkające z przemocowym opiekunem;
- osoby bezdomne lub niepewne swojego prawa do pobytu w Wielkiej Brytanii.
Starszy wiek lub niepełnosprawność nie czynią same z siebie osoby „zagrożoną”. Wielu dorosłych potrzebujących opieki w pełni potrafi decydować o sobie.
Zdolność do podejmowania decyzji i wybór
Mental Capacity Act 2005 (ustawa o zdolności do decydowania) stanowi, że:
- Musisz zakładać, że dorosły ma zdolność do podejmowania decyzji, dopóki nie wykazano, że jej nie ma.
- Nie wolno uznać osoby za niezdolną do decydowania tylko dlatego, że dokonuje wyboru, który wydaje ci się nierozsądny.
- Jeśli dorosły potrafi decydować i zdecydował się żyć z jakimś ryzykiem, jego wybór ma znaczenie. Mimo to, jeśli się niepokoisz, zgłoś to osobie odpowiedzialnej za safeguarding, ponieważ ta osoba może znajdować się pod presją lub odczuwać strach.
Nie podejmuj decyzji za dorosłego. Wysłuchaj, czego chce. Making Safeguarding Personal („personalizowanie safeguardingu”) to podejście, w którym ochrona dorosłych opiera się na własnych poglądach i życzeniach danej osoby.
Ryzyko może też wynikać z miejsca
- Praca w pojedynkę (lone working): sytuacje, w których jeden dorosły jest sam z jednym dzieckiem lub jednym dorosłym w trudnej sytuacji.
- Zbyt mała obsada, słaby nadzór albo zła kultura w placówce.
- Brak widoczności: miejsca takie jak toalety, przebieralnie, klatki schodowe, pojazdy lub prywatne domy.
- Kontakt online: media społecznościowe, komunikatory i gry.
Najważniejsze punkty
- Ryzyko jest większe, gdy osoba zależy od innych, jest odizolowana albo trudno jej zabrać głos.
- Niepełnosprawność lub wiek nie odbierają nikomu prawa do własnych wyborów.
- Zakładaj zdolność do decydowania, ale zgłaszaj swoje obawy.
- Myśl o miejscach i sytuacjach, w których krzywda może pozostać niezauważona.