Pożar może zniszczyć pracę, mienie i życie w ciągu kilku minut. Dlatego ochrona przeciwpożarowa jest uregulowana prawem i dotyczy każdego, nie tylko pracodawcy. Ta lekcja mówi, jakie przepisy obowiązują, jak dzieli się czynności według zagrożenia pożarowego i co musisz robić ty.
Jakie przepisy obowiązują
- Zákon o požární ochraně (ustawa o ochronie przeciwpożarowej, nr 133/1985 Sb.; „Sb." to Sbírka zákonů, czeski Zbiór ustaw). To główna ustawa. Nakłada obowiązki na pracodawców i na osoby fizyczne.
- Vyhláška o požární prevenci (rozporządzenie o prewencji pożarowej, nr 246/2001 Sb.). Szczegółowo określa, jak się szkoli, jakie prowadzi się dokumenty i jak kontroluje się gaśnice.
- Nařízení vlády o bezpečnostních značkách (rozporządzenie rządu o znakach bezpieczeństwa, nr 375/2017 Sb.). Określa kolory i wygląd znaków, także przeciwpożarowych.
- Zákoník práce (czeski kodeks pracy, ustawa nr 262/2006 Sb.). Na jego podstawie pracodawca zapewnia bezpieczeństwo w pracy, w tym w zakresie ryzyka pożaru.
Nadzór nad przestrzeganiem przepisów sprawuje państwowy nadzór pożarniczy (státní požární dozor). Wykonuje go wojewódzka jednostka straży pożarnej (hasičský záchranný sbor kraje, HZS kraje).
Trzy kategorie czynności
Ustawa (§ 4) dzieli czynności według zagrożenia pożarowego na trzy kategorie:
- bez zwiększonego zagrożenia pożarowego, na przykład zwykła praca biurowa,
- ze zwiększonym zagrożeniem pożarowym,
- z wysokim zagrożeniem pożarowym.
Do zwiększonego zagrożenia należą na przykład czynności, przy których w jednym pomieszczeniu lub strefie pożarowej znajduje się więcej niż 1 000 kg substancji palnych stałych lub 250 litrów cieczy palnych albo więcej niż 100 litrów gazów palnych w pojemnikach. Należy tu też praca z otwartym ogniem obok substancji palnych, niektóre obiekty handlowe, noclegowe i przeznaczone dla większej liczby osób oraz budynki o siedmiu i więcej kondygnacjach nadziemnych. Wysokie zagrożenie dotyczy dużych zakładów i bardzo wysokich budynków.
Kategorię określa pracodawca i zapisuje ją w dokumentacji zaliczenia do kategorii. Nie musisz jej znać. Zapytaj, do jakiej kategorii należy twoje miejsce pracy, bo od niej zależy zakres szkolenia i dokumentacji. Gdyby pracodawca zaliczył się niewłaściwie, o prawidłowej kategorii rozstrzyga HZS kraje.
Co ustawa nakłada na pracodawcę
Każdy pracodawca (§ 5) musi między innymi:
- zapewnić i utrzymywać gaśnice oraz inny sprzęt,
- utrzymywać wolne drogi ewakuacyjne i wyjścia awaryjne,
- oznaczyć miejsce pracy i miejsca z gaśnicami znakami bezpieczeństwa,
- regularnie kontrolować przestrzeganie przepisów o ochronie przeciwpożarowej,
- zgłaszać straży pożarnej każdy pożar, który powstał w jego zakładzie.
Pracodawcy prowadzący czynności o zwiększonym lub wysokim zagrożeniu mają ponadto obowiązki z § 6: określić organizację ochrony przeciwpożarowej i warunki bezpieczeństwa pożarowego. Zgodnie z § 16 muszą też zapewnić regularne szkolenie pracowników. Tym zajmuje się następna lekcja.
Co ustawa nakłada na ciebie
Zgodnie z § 17 ustawy o ochronie przeciwpożarowej każda osoba fizyczna jest zobowiązana w szczególności:
- postępować tak, aby nie wybuchł pożar. Dotyczy to używania grzejników, urządzeń elektrycznych i gazowych, pracy z substancjami palnymi i otwartym ogniem,
- zapewnić dostęp do rozdzielnic elektrycznych oraz do zaworów gazu, wody i ogrzewania,
- wykonywać nakazy i zakazy w oznaczonych miejscach, na przykład zakaz palenia,
- zapewnić dostęp do gaśnic i innych środków ochrony przeciwpożarowej.
Osoba fizyczna nie może:
- wzywać straży bez powodu ani nadużywać numeru alarmowego,
- wykonywać prac, które mogą doprowadzić do pożaru, jeśli nie ma wymaganych kwalifikacji zawodowych (na przykład spawanie),
- uszkadzać gaśnic i innych urządzeń ani uniemożliwiać ich użycia.
Zgodnie z § 18 każdy ma też obowiązek w razie pożaru ratować osoby zagrożone, ugasić pożar, jeśli to możliwe, i niezwłocznie go zgłosić. Szczegółowo omawia to lekcja o postępowaniu w razie pożaru.
Kary
Za naruszenie obowiązków grożą sankcje:
- Pracodawca może otrzymać od HZS kraje karę do 250 000 CZK (czynność bez zwiększonego zagrożenia) lub do 500 000 CZK (czynność ze zwiększonym zagrożeniem), na przykład za brak szkolenia, brak dokumentacji lub niesprawne gaśnice. Za zablokowane drogi ewakuacyjne grozi do 500 000 CZK w każdej kategorii. Przy wysokim zagrożeniu górna granica wynosi 1 000 000 CZK.
- Osoba fizyczna może popełnić wykroczenie (§ 78). Kara wynosi do 10 000 CZK za naruszenie zakazu w oznaczonym miejscu, do 20 000 CZK na przykład za uszkodzenie gaśnicy lub nadużycie numeru alarmowego i do 25 000 CZK na przykład za prace z ryzykiem pożaru bez kwalifikacji zawodowych lub za pożar spowodowany własnym działaniem.
Podsumowanie
- Podstawą są ustawa nr 133/1985 Sb. i rozporządzenie nr 246/2001 Sb.
- Czynności dzielą się na bez zwiększonego, ze zwiększonym i z wysokim zagrożeniem pożarowym. Zaliczenia dokonuje pracodawca.
- Każdy musi zapobiegać pożarowi (§ 17), a w razie pożaru pomóc i go zgłosić (§ 18).
- Za naruszenie przepisów grozi kara zarówno pracodawcy, jak i osobie fizycznej.