Szkolenie z ochrony przeciwpożarowej to nie formalność. Ma cię nauczyć, jak zapobiec pożarowi oraz dokąd iść i do kogo dzwonić, gdy do niego dojdzie. Ta lekcja wyjaśnia, co o szkoleniu mówi ustawa i co pracodawca musi zrobić, nawet po ukończeniu tego kursu.
Kto musi szkolić
Zgodnie z § 16 ustawy o ochronie przeciwpożarowej (nr 133/1985 Sb.) pracodawcy prowadzący czynności o zwiększonym lub wysokim zagrożeniu pożarowym muszą zapewnić regularne szkolenie pracowników z ochrony przeciwpożarowej. Obowiązek dotyczy wszystkich, którzy pozostają z pracodawcą w stosunku pracy lub w podobnym stosunku. Pracodawca zwykle szkoli więc także osoby pracujące na umowach dorywczych (dohoda). Zapytaj o to u niego.
Czynności bez zwiększonego zagrożenia pożarowego, na przykład zwykła praca biurowa, nie mają według ustawy tego szczególnego obowiązku. Pracodawca musi jednak w ramach bezpieczeństwa pracy (czeski kodeks pracy, § 103) zapoznać cię z zagrożeniami w twojej pracy. Należy do nich postępowanie w razie pożaru i ewakuacja. Wiele firm szkoli więc z ochrony przeciwpożarowej tak samo jak z pozostałych tematów.
Co ma obejmować szkolenie
Rozporządzenie nr 246/2001 Sb. (§ 23) mówi, że szkolenie pracowników obejmuje zapoznanie:
- z organizacją ochrony przeciwpożarowej i podstawowymi obowiązkami,
- z zagrożeniem pożarowym przy czynnościach wykonywanych w twoim miejscu pracy,
- z regulaminem przeciwpożarowym (požární řád), instrukcjami alarmowymi (požární poplachové směrnice) i w razie potrzeby z planem ewakuacji,
- ze szczególnymi wymaganiami dotyczącymi eksploatacji i obsługi urządzeń w razie pożaru,
- z zapewnieniem ochrony przeciwpożarowej w czasie ograniczonej pracy i poza godzinami pracy,
- z rozmieszczeniem i użyciem gaśnic oraz innych środków ochrony przeciwpożarowej w miejscu pracy,
- z działaniem urządzeń zabezpieczających przeciwpożarowo, na przykład czujek.
Zakres i treść określa pracodawca w planie tematycznym i harmonogramie. Muszą odpowiadać czynnościom i stanowisku (§ 26).
Kiedy i jak często
Zgodnie z § 23 rozporządzenia szkolenie pracowników odbywa się:
- przy rozpoczęciu pracy,
- przy każdej zmianie miejsca pracy lub stanowiska, jeśli zmienia to to, z czym trzeba cię zapoznać,
- powtarzane co najmniej raz na 2 lata.
Kierownicy szkolą się osobno przy objęciu stanowiska i powtarzają szkolenie co najmniej raz na 3 lata. Osoby wyznaczone do ochrony obiektu w czasie ograniczonej pracy i poza godzinami pracy szkolą się przed rozpoczęciem tej czynności, a potem raz w roku. Pracownicy w prewencyjnych patrolach pożarowych oraz preventiści ochrony przeciwpożarowej (preventista požární ochrany, osoby wyznaczone do prewencji pożarowej w zakładzie) mają przygotowanie specjalistyczne, powtarzane co najmniej raz w roku. To funkcje szczególne i pracodawca zapewnia je osobno.
Wiedzę sprawdza się w sposób określony w dokumentacji ochrony przeciwpożarowej. Najczęściej jest to test ustny lub pisemny.
Kto szkoli
Ustawa (§ 16a) rozróżnia według kategorii czynności. Przy czynnościach ze zwiększonym zagrożeniem:
- kierowników szkoli osoba z kwalifikacjami zawodowymi (odborně způsobilá osoba) lub technik ochrony przeciwpożarowej,
- pozostałych pracowników szkoli przeszkolony kierownik lub preventista ochrony przeciwpożarowej.
Przy czynnościach z wysokim zagrożeniem pozostałych pracowników szkoli technik ochrony przeciwpożarowej lub przeszkolony kierownik. Osoba z kwalifikacjami zawodowymi i technik ochrony przeciwpożarowej to ludzie z kwalifikacją fachową według ustawy (§ 11), którą uzyskali przez egzamin.
Zapis o szkoleniu
Pracodawca prowadzi dokumentację szkolenia (rozporządzenie, § 36). Zapis o przeprowadzonym szkoleniu zawiera:
- nazwę pracodawcy i datę,
- zakres szkolenia,
- sposób sprawdzenia wiedzy,
- czas trwania,
- listę szkolonych z ich podpisami,
- imię i nazwisko oraz podpis szkolącego, w tym oświadczenie, że był do tego uprawniony zgodnie z § 16a ustawy.
Zapis może być też w systemie elektronicznym, jeśli chroni zapisy przed zmianami i dowodzi udziału szkolącego i szkolonych (§ 36 ust. 3). Szkolenie wpisuje się także do książki pożarowej (požární kniha, § 37).
Czym ten kurs jest, a czym nie
Ten kurs to część ogólna. Wyjaśnia podstawowe zasady, które są takie same na większości stanowisk. Zastępuje tylko część szkolenia i nie zastąpi szkolenia u pracodawcy.
Pracodawca musi zawsze sam:
- zapoznać cię z regulaminem przeciwpożarowym i instrukcjami alarmowymi twojego miejsca pracy,
- pokazać ci drogi ewakuacyjne, miejsce zbiórki i plan ewakuacji,
- pokazać ci, gdzie są gaśnice i hydranty i jak się z nich u was korzysta,
- wyjaśnić zagrożenie pożarowe twojej konkretnej pracy,
- sprawdzić twoją wiedzę i prowadzić zapis o szkoleniu z podpisami.
Przy czynnościach ze zwiększonym lub wysokim zagrożeniem szkolenie musi przeprowadzić osoba uprawniona zgodnie z § 16a. Potwierdzenie z tego kursu nie jest zapisem o szkoleniu według rozporządzenia i go nie zastępuje. To tylko dowód, że część ogólna i test zostały ukończone. O tym, czy ją wykorzysta, decyduje pracodawca.
Podsumowanie
- Regularne szkolenie z ochrony przeciwpożarowej nakłada ustawa (§ 16) na pracodawców z czynnościami o zwiększonym lub wysokim zagrożeniu pożarowym.
- Pracownicy szkolą się przy rozpoczęciu pracy, przy zmianie pracy i co najmniej raz na 2 lata, kierownicy co najmniej raz na 3 lata.
- Szkoli osoba uprawniona zgodnie z § 16a. Zapis musi zawierać podpisy.
- Ten kurs to tylko część ogólna. To, co dotyczy twojego miejsca pracy, musi ci pokazać pracodawca.