Większości wypadków można zapobiec. Sposób na to polega na znalezieniu tego, co może wyrządzić szkodę, i zajęciu się tym zanim ktoś ucierpi. Do tego służy ocena ryzyka.
Dwa słowa o różnym znaczeniu
- Zagrożenie (hazard) to wszystko, co może wyrządzić szkodę. Mokra podłoga, substancja chemiczna, drabina, hałaśliwa maszyna i ciężkie pudło to zagrożenia.
- Ryzyko (risk) to prawdopodobieństwo, że zagrożenie kogoś skrzywdzi, wraz z tym, jak poważna mogłaby być szkoda.
Drabina w szafie to zagrożenie, ale ryzyko jest niskie. Ta sama drabina używana w deszczowy dzień przez osobę niosącą ciężki ładunek to znacznie większe ryzyko.
Kto musi przeprowadzić ocenę ryzyka
Zgodnie z Management of Health and Safety at Work Regulations 1999 pracodawca musi przeprowadzić „odpowiednią i wystarczającą” ocenę ryzyka dla pracowników i innych osób, których dotyczy praca. Nie musi być skomplikowana. Ma być rozsądna i obejmować rzeczywiste ryzyko związane z pracą.
Nie musisz być ekspertem, żeby w niej uczestniczyć. Własną pracę znasz najlepiej. Od pracodawców oczekuje się, że przy ocenie ryzyka rozmawiają z pracownikami.
Pięć kroków HSE
HSE opisuje ocenę ryzyka w pięciu krokach.
- Zidentyfikuj zagrożenia. Przejdź się po miejscu pracy i zobacz, co może w rozsądnym zakresie wyrządzić szkodę. Zapytaj osoby wykonujące pracę. Sprawdź rejestry wypadków i chorób oraz instrukcje producentów.
- Ustal, kto i w jaki sposób może ucierpieć. Pomyśl o pracownikach, sprzątaczach, podwykonawcach, odwiedzających i osobach z zewnątrz. Niektóre osoby wymagają szczególnej uwagi, na przykład nowi pracownicy, młodociani, kobiety w ciąży lub karmiące, osoby z niepełnosprawnościami i osoby pracujące w pojedynkę.
- Oceń ryzyko i zdecyduj o środkach kontroli. Zapytaj, czy zagrożenie można usunąć. Jeśli nie, jak zmniejszyć ryzyko, żeby szkoda była mało prawdopodobna?
- Zapisz ustalenia i wprowadź je w życie. Zapisz istotne ustalenia. Pracodawcy zatrudniający 5 lub więcej pracowników muszą zapisać istotne ustalenia swojej oceny ryzyka. Mniejsi pracodawcy nie muszą ich zapisywać, ale nadal muszą ocenić ryzyko, a zapisanie ich jest dobrą praktyką.
- Przejrzyj ocenę i w razie potrzeby zaktualizuj ją. Zrób to, gdy coś się zmienia, na przykład pojawia się nowy sprzęt, nowa praca lub wypadek. Nie czekaj na problem.
Kontrola ryzyka: rozsądna kolejność
Wybierając środki kontroli, myśl w tej kolejności:
- Wyeliminuj zagrożenie, jeśli to możliwe (na przykład zrezygnuj z pracy na wysokości).
- Zastąp je czymś mniej niebezpiecznym.
- Środki techniczne, takie jak osłony, wentylacja lub bariery.
- Bezpieczne metody pracy: szkolenie, procedury, oznaczenia i nadzór.
- Środki ochrony indywidualnej (ŚOI) jako ostatnia linia obrony, ponieważ chronią tylko osobę, która je nosi, i tylko wtedy, gdy są właściwie używane.
Co to oznacza dla ciebie
- Przeczytaj oceny ryzyka dotyczące twojej pracy albo poproś przełożonego o ich wyjaśnienie.
- Stosuj się do środków kontroli. Są po coś.
- Powiedz przełożonemu, jeśli któryś środek nie działa albo jeśli zauważysz nowe zagrożenie. To twój obowiązek wynikający z przepisu 14.
- Bierz udział w przeglądach. Pracownicy często widzą ryzyko, które umyka kierownikom.
Zdarzenia potencjalnie wypadkowe
Zdarzenie potencjalnie wypadkowe (near miss) to sytuacja, w której nikt nie ucierpiał, ale łatwo mogło do tego dojść. Zgłaszaj takie zdarzenia. Pokazują słabość środków kontroli i dają pracodawcy szansę, by to naprawić, zanim ktoś odniesie obrażenia.
Dynamiczna ocena ryzyka
Czasem sytuacja zmienia się w trakcie pracy, na przykład przez nagły wyciek lub złą pogodę. Może być konieczna szybka decyzja. Jeśli nie masz pewności, że jest bezpiecznie, przerwij i zapytaj. Nie kontynuuj z nadzieją, że się uda.
Najważniejsze informacje
- Zagrożenie może wyrządzić szkodę. Ryzyko to szansa, że tak się stanie, i jak poważne byłyby skutki.
- Pięć kroków HSE: zidentyfikuj zagrożenia, ustal, kto może ucierpieć, oceń ryzyko i zdecyduj o środkach kontroli, zapisz i wprowadź w życie, przeglądaj.
- Pisemne ustalenia są wymagane przy 5 lub więcej pracownikach.
- ŚOI to ostatnia linia obrony, nie pierwsza.
- Zgłaszaj zagrożenia i zdarzenia potencjalnie wypadkowe.