Upadek z wysokości należy do najczęstszych przyczyn ciężkich i śmiertelnych wypadków przy pracy. Ta lekcja wyjaśnia, kiedy praca jest pracą na wysokości i co przepisy mówią o pracach szczególnie niebezpiecznych.
Praca na wysokości
Zgodnie z ogólnymi przepisami bezpieczeństwa i higieny pracy praca na wysokości to praca na powierzchni znajdującej się co najmniej 1 m nad podłogą lub gruntem, która nie jest zabezpieczona na stałe przed upadkiem. Dotyczy to dachów, rusztowań, drabin, podestów, platform i krawędzi.
Pracownik wykonujący takie prace powinien mieć:
- orzeczenie lekarskie o braku przeciwwskazań do pracy na wysokości,
- szkolenie w zakresie bezpiecznych metod pracy,
- sprawny sprzęt zabezpieczający przed upadkiem.
Kolejność zabezpieczeń
- Ochrona zbiorowa: barierki, siatki, rusztowania z poręczami i podestami. Chroni wszystkich i nie wymaga niczego od pracownika.
- Ochrona indywidualna: szelki bezpieczeństwa z liną i amortyzatorem, zamocowane do sprawnego punktu kotwiczenia.
Szelki chronią tylko wtedy, gdy są dopasowane, sprawdzone i zamocowane do punktu, który wytrzyma obciążenie. Po upadku sprzęt wycofuje się z użytku do sprawdzenia.
Drabiny i rusztowania
- Używaj drabiny w dobrym stanie, ustawionej na stabilnym, równym podłożu.
- Wchodząc i schodząc, trzymaj się szczebli i zwracaj twarz do drabiny. Utrzymuj stały kontakt z drabiną w trzech punktach.
- Nie przeciągaj się ani nie wychylaj poza obrys drabiny. Przestaw ją.
- Z rusztowania korzystaj, gdy jest odebrane i oznaczone jako sprawne. Nie zdejmuj poręczy i desek.
Zasady na wysokości
- Nie rzucaj narzędzi ani materiałów z góry. Podawaj je lub zabezpiecz przed upadkiem.
- Wygrodź strefę pod miejscem pracy, żeby nikt nie wchodził pod spodem.
- Przerwij pracę przy silnym wietrze, burzy, oblodzeniu i złej widoczności.
- Nie pracuj na wysokości po alkoholu i gdy źle się czujesz.
- Uszkodzoną barierkę, siatkę lub poręcz zgłoś i nie korzystaj z nich.
Prace szczególnie niebezpieczne
Prace szczególnie niebezpieczne to takie, przy których ryzyko wypadku jest wyższe niż zwykle. Pracodawca ustala i aktualizuje wykaz takich prac w swoim zakładzie. Należą do nich na przykład:
- prace na wysokości,
- prace w zbiornikach, kanałach i innych przestrzeniach zamkniętych,
- prace z użyciem materiałów niebezpiecznych,
- roboty budowlane, remontowe i montażowe prowadzone bez wstrzymania ruchu zakładu.
Zasady przy takich pracach (§ 80–81 rozporządzenia o ogólnych przepisach BHP):
- pracodawca zapewnia bezpośredni nadzór wyznaczonej osoby i odpowiednie środki zabezpieczające,
- pracownicy dostają instruktaż, który obejmuje m.in. imienny podział pracy, kolejność wykonywania zadań i wymagania BHP przy poszczególnych czynnościach,
- przy pracy wewnątrz zbiornika na zewnątrz musi być co najmniej jedna osoba asekurująca (§ 89 ust. 1),
- szkolenie okresowe odbywa się nie rzadziej niż raz w roku, a nie raz na 3 lata.
Przestrzenie zamknięte
Zbiorniki, studzienki i kanały mogą mieć zbyt mało tlenu albo gromadzić gazy. Nie wchodź bez zezwolenia, pomiarów, wentylacji, asekuracji i osoby czuwającej na zewnątrz.
Najważniejsze
- Praca na wysokości zaczyna się od 1 m. Najpierw ochrona zbiorowa, potem szelki.
- Prace szczególnie niebezpieczne: nadzór i instruktaż, a szkolenie nie rzadziej niż raz w roku.
- W zbiornikach i kanałach nie wchodź bez zezwolenia i asekuracji.