Wypadek może się zdarzyć nawet przy najlepszych zasadach. Ważne jest, aby wiedzieć, co zrobić od razu i jakie masz prawa potem.
Czym jest wypadek przy pracy
Zgodnie z ustawą o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych wypadek przy pracy to nagłe zdarzenie wywołane przyczyną zewnętrzną, które powoduje uraz lub śmierć i nastąpiło w związku z pracą.
Przykłady: przycięcie palca w maszynie, upadek ze schodów w firmie, oparzenie podczas pracy.
Wypadek w drodze do pracy lub z pracy to osobne zdarzenie, które ma własne zasady. Zgłoś je pracodawcy tak samo jak wypadek w zakładzie.
Co robisz, gdy ktoś ulegnie wypadkowi
- Zadbaj o bezpieczeństwo. Wyłącz maszynę, odetnij prąd, nie wchodź do niebezpiecznego miejsca bez zabezpieczenia.
- Udziel pierwszej pomocy i w razie potrzeby zadzwoń pod 112.
- Niezwłocznie powiadom przełożonego. To obowiązek każdego, kto zauważy wypadek (art. 211 pkt 6).
- Nie zmieniaj miejsca zdarzenia, jeśli to możliwe, żeby można było ustalić przyczyny. Wyjątek: gdy trzeba ratować życie albo usunąć zagrożenie.
- Zapamiętaj świadków i okoliczności.
Nawet jeśli uraz wygląda na drobny, zgłoś go. Po kilku dniach skutki mogą być poważniejsze, a bez zgłoszenia trudniej udowodnić, że to wypadek przy pracy.
Co musi zrobić pracodawca (art. 234)
- Podjąć działania eliminujące lub ograniczające zagrożenie.
- Zapewnić pierwszą pomoc poszkodowanym.
- Ustalić okoliczności i przyczyny wypadku w przewidzianym trybie. Robi to zespół powypadkowy, a efektem jest protokół.
- Zastosować środki, aby podobny wypadek się nie powtórzył.
- Niezwłocznie zawiadomić okręgowego inspektora pracy i prokuratora o wypadku śmiertelnym, ciężkim lub zbiorowym.
- Prowadzić rejestr wypadków i przechowywać dokumentację powypadkową przez 10 lat.
- Ponieść koszty ustalania okoliczności i przyczyn wypadku.
Poszkodowany może się zapoznać z protokołem. Jeśli się z nim nie zgadza, może zgłosić uwagi i zastrzeżenia. Zespół powypadkowy powinien sporządzić protokół w ciągu 14 dni od zawiadomienia o wypadku.
Co ci przysługuje po wypadku
- Świadczenia z ubezpieczenia wypadkowego (art. 237¹ § 1), na przykład zasiłek chorobowy w wyższej wysokości i, w razie stałego lub długotrwałego uszczerbku na zdrowiu, jednorazowe odszkodowanie.
- Odszkodowanie od pracodawcy za zniszczone lub utracone przedmioty osobistego użytku i przedmioty potrzebne do pracy, z wyjątkiem samochodów i wartości pieniężnych (art. 237¹ § 2).
- Gdy po wypadku nie możesz wykonywać dotychczasowej pracy, pracodawca przenosi cię do odpowiedniej pracy na podstawie orzeczenia lekarskiego (art. 231).
Konkretne kwoty i warunki ustala ZUS. Zapytaj o nie w ZUS albo w dziale kadr.
Choroba zawodowa
Choroba zawodowa to choroba z wykazu chorób zawodowych, jeśli można stwierdzić, że wywołały ją czynniki szkodliwe w pracy (art. 235¹). Nie powstaje nagle. Może ujawnić się po miesiącach lub latach, na przykład uszkodzenie słuchu od hałasu albo choroba skóry od chemikaliów.
- Podejrzenie choroby zawodowej zgłaszają do inspektora sanitarnego i inspektora pracy pracodawca oraz lekarz. Zgłosić je może też pracownik albo były pracownik. Osoba zatrudniona obecnie robi to przez lekarza sprawującego nad nią profilaktyczną opiekę zdrowotną (art. 235 § 2²).
- Jeśli masz objawy, przeniesienie do innej pracy nienarażającej na czynnik szkodliwy następuje na podstawie orzeczenia lekarskiego (art. 230).
Najważniejsze
- Wypadek to nagłe zdarzenie z przyczyny zewnętrznej, z urazem, w związku z pracą.
- Zawsze niezwłocznie powiadom przełożonego, nawet przy drobnym urazie.
- Pracodawca ustala przyczyny, prowadzi rejestr i przechowuje dokumentację 10 lat.
- Choroba zawodowa rozwija się powoli, a jej podejrzenie zgłasza się inspektorom.