Niezależne szkolenia i certyfikacja online dla pracownikówRejestr certyfikatów

Lekcja 2 z 8

Dziewięć cech chronionych

Equality Act 2010 chroni ludzi ze względu na dziewięć cech chronionych. Nie musisz mieć danej cechy, żeby podlegać ochronie. Ochrona przysługuje też wtedy, gdy łączą cię więzi z kimś, kto ją ma, albo gdy ktoś błędnie sądzi, że ją masz.

Dziewięć cech

1. Wiek (age). Chodzi o wiek danej osoby albo grupę wiekową, np. „osoby po 50. roku życia” lub „ludzie po dwudziestce”. Gorsze traktowanie z powodu wieku może być niezgodne z prawem. Odmienne traktowanie bywa zgodne z prawem tylko wtedy, gdy pracodawca wykaże, że jest to proporcjonalny sposób osiągnięcia uzasadnionego celu.

2. Niepełnosprawność (disability). Osoba jest niepełnosprawna, jeśli ma fizyczne lub psychiczne upośledzenie (impairment) o istotnym i długotrwałym niekorzystnym wpływie na jej zdolność wykonywania normalnych codziennych czynności. „Istotny” oznacza większy niż drobny lub nieznaczny. „Długotrwały” oznacza, że trwa lub prawdopodobnie będzie trwać co najmniej 12 miesięcy. Rak, HIV i stwardnienie rozsiane są uznawane za niepełnosprawność od dnia rozpoznania. Wiele zaburzeń psychicznych oraz takie schorzenia jak padaczka czy dysleksja mogą się kwalifikować.

3. Zmiana płci (gender reassignment). Chroniona jest osoba, która zamierza przejść, przechodzi lub przeszła proces (albo jego część) zmiany swojej płci. Nie musi to obejmować leczenia ani gender recognition certificate (certyfikatu uznania płci).

4. Małżeństwo i związek partnerski (marriage and civil partnership). Ta cecha chroni osoby w małżeństwie lub w związku partnerskim. Osoby samotne nie są nią objęte. W pracy ta cecha jest chroniona przed dyskryminacją, ale nie przed nękaniem.

5. Ciąża i macierzyństwo (pregnancy and maternity). Kobieta jest chroniona w czasie ciąży i urlopu macierzyńskiego. Niekorzystne traktowanie jej z powodu ciąży, choroby związanej z ciążą albo urlopu macierzyńskiego jest niezgodne z prawem. W pracy ta cecha również jest chroniona przed dyskryminacją, ale nie przed nękaniem w rozumieniu ustawy.

6. Rasa (race). Obejmuje kolor skóry, narodowość oraz pochodzenie etniczne lub narodowe. Grupę rasową można określić przez każdą z tych cech, na przykład „czarni Brytyjczycy” czy „Polacy”.

7. Religia lub przekonania (religion or belief). Obejmuje każdą religię, brak religii oraz przekonanie filozoficzne, które jest szczerze wyznawane i ważne dla życia danej osoby, takie jak humanizm. Przekonanie musi być czymś więcej niż opinią lub preferencją wobec partii politycznej.

8. Płeć (sex). Chronione są zarówno kobiety, jak i mężczyźni. W 2025 r. Sąd Najwyższy Wielkiej Brytanii orzekł (For Women Scotland v The Scottish Ministers), że w Equality Act „sex”, „woman” i „man” oznaczają płeć biologiczną, a gender recognition certificate tego nie zmienia. Osoby transpłciowe pozostają chronione z powodu zmiany płci i mogą być też chronione przed dyskryminacją i nękaniem ze względu na płeć, na przykład gdy są źle traktowane z powodu płci, którą się im przypisuje. Równą płacę kobiet i mężczyzn za równą pracę regulują przepisy ustawy o równości warunków zatrudnienia (equality of terms).

9. Orientacja seksualna (sexual orientation). Ta cecha chroni osoby lesbijskie, gejowskie, biseksualne i heteroseksualne.

Czego nie ma wśród cech chronionych

Ustawa nie wymienia takich rzeczy jak akcent, kolor włosów, klasa społeczna, waga czy poglądy polityczne (choć głęboko wyznawane przekonanie filozoficzne bywa czasem chronione jako przekonanie). Złe traktowanie z takich powodów może być mimo to niemiłe lub niesprawiedliwe, a może też być niezgodne z prawem, jeśli faktycznie wiąże się z cechą chronioną. Na przykład zasada dotycząca fryzur może pośrednio dyskryminować niektóre grupy rasowe lub religijne.

Powiązanie i postrzeganie

  • Powiązanie (association). Pracownik jest źle traktowany, bo jego partner ma niepełnosprawność. Pracownik jest chroniony, choć sam nie jest niepełnosprawny.
  • Postrzeganie (perception). Kierownik uważa, że pracownik jest gejem, i z tego powodu traktuje go gorzej. Pracownik jest chroniony, nawet jeśli kierownik się myli.

Obie zasady dotyczą większości cech. Są ważne, bo prawo patrzy na powód traktowania, a nie na etykietę przypiętą ofierze.

Kilka cech naraz

Jedna osoba może mieć więcej niż jedną cechę, na przykład młoda muzułmanka z niepełnosprawnością. Jest chroniona z każdego z tych powodów, a sąd pracy ocenia całość tego, co się wydarzyło.

Traktuj ludzi jak jednostki

Nie wyciągaj wniosków o ludziach z samej etykiety. Nie każdy starszy pracownik słabo radzi sobie z technologią. Nie każdy wierzący pracownik chce unikać pewnych zadań. Pytaj, słuchaj i oceniaj pracę człowieka, a nie stereotypy.

Test jest bezpłatny. Za certyfikat płacisz dopiero po zaliczeniu.

Liczba pytań: 25, próg zaliczenia 80%. Bez opłat. Certyfikat PDF kosztuje 12,00 £, a płacisz za niego dopiero po zaliczeniu. Każdy może go sprawdzić po kodzie QR.