Gdy wydarzy się coś poważnego, obowiązują szczególne przepisy. Musisz wiedzieć, co zgłaszać, komu to zgłaszać i co się dzieje, gdy przepisów się nie przestrzega.
Zgłoszenie do Arbetsmiljöverket
Zgodnie z arbetsmiljölagen rozdz. 3 § 3 a pracodawca ma bez zwłoki powiadomić Arbetsmiljöverket o:
- zgonie i cięższym uszkodzeniu ciała w związku z pracą
- urazach, które dotknęły kilku pracowników jednocześnie
- zdarzeniach potencjalnie wypadkowych, które oznaczały poważne niebezpieczeństwo dla życia i zdrowia
Arbetsmiljöverket pisze, że zgłoszenie najlepiej wykonać tego samego dnia. Zgłasza się elektronicznie przez usługę anmalarbetsskada.se. To ty jako pracodawca oceniasz, czy zdarzenie jest wystarczająco poważne. Jeśli masz wątpliwości, lepiej zgłosić, niż nie zgłaszać.
Przykładami poważnych zdarzeń potencjalnie wypadkowych są upadek z wysokości kilku metrów bez obrażeń albo spadnięcie przedmiotu w miejsce, w którym ktoś mógł stać. Uraz psychiczny, na przykład szok po groźbach lub napadzie, również może się liczyć.
Zgłoszenie do Försäkringskassan
Wszystkie urazy związane z pracą (arbetsskada) musisz jako pracodawca zgłosić do Försäkringskassan. Zgodnie z socialförsäkringsbalken (kodeksem ubezpieczeń społecznych) pracodawca ma niezwłocznie zgłosić uraz związany z pracą, o którym się dowiedział. Są to więc dwa różne zgłoszenia o różnych celach. Rodzaj zdarzenia decyduje o tym, które z nich jest potrzebne.
Zawsze musisz wyjaśnić sprawę
Niezależnie od decyzji Arbetsmiljöverket pracodawca ma sam wyjaśnić, co się stało, i podjąć działania, aby się to nie powtórzyło (§ 12 i 13 AFS 2023:1). Po zgłoszeniu Arbetsmiljöverket decyduje, czy przeprowadzić inspekcję, zbadać wyjaśnienia pracodawcy czy nic nie robić. Jeśli urząd nie odezwał się w ciągu trzech tygodni, zwykle oznacza to, że postanowił nie podejmować działań.
Co się stanie, jeśli nie zgłosisz?
Kto umyślnie lub przez niedbalstwo nie dokona zgłoszenia zgodnie z rozdz. 3 § 3 a, może zostać skazany na grzywnę (rozdz. 8 § 2 arbetsmiljölagen).
Nadzór i sankcje
Arbetsmiljöverket przeprowadza inspekcje. Urząd może wydawać nakazy i zakazy, aby zapewnić przestrzeganie ustawy i przepisów (rozdz. 7 § 7). Mogą im towarzyszyć grzywny w celu przymuszenia (vite), czyli kwota do zapłaty, jeśli decyzja nie zostanie wykonana. Jeśli nakaz nie zostanie wykonany, urząd może też zdecydować, że naprawa nastąpi na koszt pracodawcy.
W niektórych przypadkach może zostać nałożona opłata sankcyjna. Płaci ją wtedy ten, kto prowadził działalność, nawet jeśli naruszenie nie nastąpiło umyślnie ani przez niedbalstwo. Zgodnie z rozdz. 8 § 5 opłata wynosi od 1 000 do 1 000 000 koron. Opłata dotyczy tylko tych przepisów, które Arbetsmiljöverket wskazał w swoich przepisach, na przykład niektórych przepisów o środowisku pracy na budowach oraz o kobietach w ciąży i karmiących piersią. Ogólnych wymogów AFS 2023:1 dotyczących polityki, procedur i oceny ryzyka na tej liście nie ma, ale mogą one mimo to być egzekwowane nakazem i grzywną w celu przymuszenia.
Kiedy zadzwonić do Arbetsmiljöverket?
Arbetsmiljöverket ma własną centralę telefoniczną i e-usługi do zgłoszeń i pytań. Nie musisz mieć pewności, że coś jest poważnym zdarzeniem potencjalnie wypadkowym, aby się z nimi skontaktować. Spisz, co się stało, kiedy i kogo to dotyczyło. Ułatwi to zarówno zgłoszenie, jak i twoje własne wyjaśnianie sprawy.
Skyddsombud i wypadek
Gdy wydarzy się coś poważnego, skyddsombud (pełnomocnik pracowników ds. bezpieczeństwa) ma się o tym dowiedzieć. Czuwa on nad środowiskiem pracy ze strony pracowników i ma uczestniczyć w sporządzaniu planów działań. Włącz go do wyjaśniania sprawy i do szukania działań.
Co nadal musisz zrobić samodzielnie
Kurs nie zgłosi, nie wyjaśni ani nie naprawi niczego za ciebie. Dopilnuj, aby było jasne, kto zgłasza, jak szybko i komu, oraz aby sprawa została wyjaśniona.