Higiena oddechowa i kaszlu
Kaszel i kichanie wyrzucają drobnoustroje w powietrze i na powierzchnie. Każdy może pomóc temu zapobiec. NIPCM zaleca, by:
- zakrywać nos i usta jednorazową chusteczką, gdy kaszlesz, kichasz, wycierasz lub wydmuchujesz nos. Jeśli nie masz chusteczki, użyj zgięcia łokcia;
- od razu wyrzucać zużyte chusteczki do kosza;
- myć ręce mydłem i ciepłą wodą po kaszlu, kichaniu, użyciu chusteczek lub dotknięciu wydzieliny z dróg oddechowych;
- trzymać ręce z dala od oczu, nosa i ust, bo tamtędy drobnoustroje dostają się do organizmu.
Jeśli nie ma w pobliżu umywalki, użyj chusteczek do rąk, a potem ABHR, i umyj ręce, jak tylko to możliwe.
Niektóre osoby potrzebują pomocy, np. osoby starsze i dzieci. Daj im chusteczki, worek na zużyte chusteczki i możliwość oczyszczenia rąk. Maseczka chirurgiczna może też służyć jako kontrola u źródła (ang. source control), by osoba chora nie roznosiła drobnoustrojów.
Gdy standardowe środki ostrożności nie wystarczają
Jeśli u osoby stwierdzono zakażenie lub jest ono podejrzewane, do SICP dodaje się środki ostrożności zależne od drogi transmisji (TBP). Są trzy rodzaje.
- Środki ostrożności kontaktowe zatrzymują drobnoustroje przenoszone przez dotyk, od osoby lub z jej otoczenia i sprzętu. To najczęstsza droga zakażeń krzyżowych. Przykłady to norowirus i wiele drobnoustrojów opornych na leczenie. Zwykle stosuje się rękawiczki i fartuchy oraz dokładne sprzątanie.
- Środki ostrożności kropelkowe zatrzymują drobnoustroje w kropelkach z dróg oddechowych, które pokonują krótką odległość i trafiają na oczy, nos lub usta innej osoby. Stosuje się maseczki i ochronę oczu.
- Środki ostrożności przeciw zakażeniom drogą powietrzną zatrzymują drobnoustroje w maleńkich cząstkach (aerozolach), które mogą długo utrzymywać się w powietrzu. Może być potrzebna ochrona dróg oddechowych, np. respirator FFP3 z przeprowadzonym testem dopasowania, a znaczenie mają też pomieszczenia i wentylacja.
NIPCM zauważa, że dawny podział na zakażenia kropelkowe i powietrzne nie zawsze jest jasny. Wybór zależy od drobnoustroju, miejsca i czynności, a pomaga w nim zespół do spraw zapobiegania zakażeniom i ich kontroli.
Co zobaczysz w praktyce
- Pokoje jednoosobowe. Osoba z zakażeniem może być objęta opieką w osobnym pokoju z zamkniętymi drzwiami. Jeśli drzwi nie da się zamknąć, potrzebna jest pisemna ocena ryzyka.
- Oznaczenia na drzwiach. Mówią personelowi i odwiedzającym, jakie środki ostrożności zachować. Nie mogą ujawniać prywatnych danych o zdrowiu.
- Sprzęt opiekuńczy. Sprzęt czyści się między osobami i po zanieczyszczeniu. Nie używaj go u innych osób, dopóki nie zostanie wyczyszczony.
- Ograniczone przemieszczanie. Osoba zakaźna powinna przechodzić do innych oddziałów tylko wtedy, gdy jest to klinicznie konieczne. Jeśli to możliwe, przy zakażeniach kropelkowych lub powietrznych nosi maseczkę chirurgiczną na wspólnych obszarach. Personel, który ją przyjmuje, musi wiedzieć, jakie środki ostrożności są potrzebne.
- Kohortowanie. W niektórych placówkach szpitalnych osoby z tym samym potwierdzonym zakażeniem mogą przebywać razem. Decyduje o tym przeszkolony personel, nie ty.
- Dodatkowa higiena rąk. Przy chorobach z wymiotami i biegunką zawsze myj ręce mydłem i wodą.
Co masz robić
- Przeczytaj oznaczenia i plan opieki, zanim wejdziesz.
- Załóż właściwe ŚOI przed wejściem i zdejmij je tak, jak cię nauczono.
- Zapytaj przełożonego lub zespół IPC, jeśli nie masz pewności. Nie zgaduj.
- Od razu powiedz przełożonemu, jeśli ktoś ma nowe objawy.
Co nadal musi zrobić pracodawca
Pracodawca musi mieć zasady izolowania osób z zakażeniami i opieki nad nimi, przeszkolić cię w tym zakresie oraz zapewnić ŚOI, pomieszczenia i sprzęt potrzebne do ich przestrzegania.