Skaleczenie ostrym narzędziem to rana cięta lub kłuta spowodowana igłą, ostrzem lub innym ostrym przedmiotem. Głównym zagrożeniem są wirusy przenoszone przez krew (BBV): HIV, wirusowe zapalenie wątroby typu B i typu C. HSE zalicza je do czynników biologicznych grupy zagrożenia 3, które mogą wywołać ciężką chorobę. Większość urazów nie prowadzi do zakażenia, ale zawsze trzeba traktować je poważnie.
Znaczące narażenia
NIPCM opisuje znaczące narażenie zawodowe jako:
- uraz przerywający skórę, spowodowany igłą, narzędziem, odłamkiem kości lub ugryzieniem;
- kontakt uszkodzonej skóry (skaleczenia, egzema) z krwią lub płynami ustrojowymi wysokiego ryzyka;
- rozpryśnięcie krwi lub płynu ustrojowego wysokiego ryzyka do oka, nosa lub ust.
Prawo: Sharp Instruments in Healthcare Regulations 2013
Pracodawca musi:
- unikać stosowania ostrych narzędzi medycznych, o ile jest to rozsądnie wykonalne;
- stosować bezpieczniejsze narzędzia (z zabezpieczeniem), o ile jest to rozsądnie wykonalne;
- dopilnować, by igły nie były ponownie zakładane w osłonki po użyciu, chyba że ocena ryzyka mówi, że jest to konieczne i dostępny jest odpowiedni sprzęt;
- umieścić pisemne instrukcje i wyraźnie oznaczone, zamykane pojemniki na ostre narzędzia blisko miejsc, w których się ich używa;
- przekazać pracownikom informacje i szkolenie, w tym o tym, co robić po urazie;
- po urazie odnotować go, zbadać, podjąć działania, by się nie powtórzył, a jeśli mogło dojść do narażenia na czynnik biologiczny, zapewnić ci natychmiastową poradę lekarską. Każde leczenie zalecone przez lekarza, np. profilaktyka poekspozycyjna, musi być dostępne, a pracodawca powinien rozważyć zaoferowanie poradnictwa.
Bezpieczna praktyka
- Nigdy nie zakładaj osłonki na zużytą igłę, nie zginaj jej, nie łam ani nie rozbieraj.
- Nie podawaj ostrych narzędzi bezpośrednio z ręki do ręki.
- Wyrzuć zużyte ostre narzędzie w miejscu użycia, samodzielnie. Nie zostawiaj tego komuś innemu.
- Igłę i strzykawkę wyrzucaj razem, jako jedną całość.
- Włącz zabezpieczenie przed wyrzuceniem.
- Nigdy nie używaj igły ani strzykawki więcej niż raz.
- Używaj pojemnika na ostre narzędzia, który jest pod ręką. Gdy go nie używasz, zamykaj go tymczasowym zamknięciem i tak go noś.
- Nigdy nie przepełniaj go. Zamknij go na stałe i wymień, gdy osiągnie linię napełnienia wskazaną przez producenta. Opisz go: skąd pochodzi i jakie są daty.
- Trzymaj pojemniki na ostre narzędzia poza zasięgiem dzieci i osób postronnych.
- Jeśli znajdziesz ostre narzędzie, które nie powinno tam być, nie podnoś go gołymi rękami. Postępuj według procedury pracodawcy i powiadom przełożonego.
Jeśli się skaleczysz
- Pierwsza pomoc. Pozwól ranie delikatnie krwawić, w miarę możliwości pod bieżącą wodą. Umyj ją wodą z mydłem. Nie szoruj jej i nie ssij. Zakryj wodoodpornym opatrunkiem. Przy rozpryśnięciu do oka lub ust dokładnie przepłucz wodą. Nie połykaj wody.
- Zgłoś od razu przełożonemu i medycynie pracy. Poza godzinami pracy wielu pracodawców kieruje pracowników na szpitalny oddział ratunkowy. Postępuj według planu pracodawcy.
- Szybko uzyskaj poradę. Leczenie po narażeniu, np. leki zmniejszające ryzyko HIV lub szczepionka przeciw WZW typu B, działa najlepiej, gdy rozpocznie się je wcześnie.
- Zgłaszaj każde skaleczenie ostrym narzędziem i każde zdarzenie potencjalnie wypadkowe. NIPCM mówi, że wymaga tego prawo.
RIDDOR
Pracodawca musi zgłosić do HSE przypadek, gdy pracownik został zraniony ostrym narzędziem, o którym wiadomo, że było zanieczyszczone wirusem przenoszonym przez krew, lub gdy pracownik później zachorował na BBV pochodzące z takiego urazu. Większość pozostałych skaleczeń ostrymi narzędziami nie podlega zgłoszeniu, chyba że powodują ponad siedem dni nieobecności w pracy.
Co nadal musi zrobić pracodawca
Pracodawca musi mieć procedurę na wypadek urazu, która działa o każdej porze. Poznaj ją, zanim będzie ci potrzebna.