Instalacja może mieć idealne temperatury przy kotle i mimo to hodować Legionellę na końcu rur. Słabe punkty to często krany i prysznice, z których prawie się nie korzysta.
Dlaczego rzadko używane punkty poboru mają znaczenie
Gdy woda stoi w rurze lub armaturze, powoli osiąga temperaturę pokojową. Znika z niej środek dezynfekujący. Bakterie mnożą się wtedy w ciepłej, stojącej wodzie i w biofilmie. Następna osoba, która odkręci prysznic, dostaje strumień mgiełki, który może zawierać Legionellę.
Typowe miejsca:
- wolne pokoje i prysznice w łazienkach przy pokojach;
- zlewy sprzątaczy i krany gospodarcze;
- prysznice awaryjne i myjki do oczu;
- krany zewnętrzne i węże;
- prysznice w halach sportowych, siłowniach i szatniach;
- części obiektu zamknięte na czas wakacji lub prac budowlanych.
Przepłukiwanie
Wytyczne HSE mówią, że punkty poboru, z których nie korzysta się regularnie, w tym prysznice i krany, należy przepłukiwać co najmniej raz w tygodniu: woda ma przepłynąć i zostać odprowadzona do kanalizacji bez wypuszczania mgiełki. Przepłukiwanie musi być:
- przydzielone wskazanym osobom i zapisane w planie;
- wykonywane co tydzień albo częściej, jeśli tak wynika z oceny ryzyka;
- zapisywane w dzienniku, bo luki mogą prowadzić do gwałtownego wzrostu liczby bakterii;
- wykonywane ostrożnie, tak aby rozpylenie i mgiełka były jak najmniejsze.
W miejscach wysokiego ryzyka, takich jak placówki zdrowia i domy opieki, przepłukiwanie może być potrzebne częściej. Jeśli budynek stoi pusty przez długi czas, właściciel może zamiast tego zdecydować się na opróżnienie instalacji.
Przy przepłukiwaniu prysznica zdejmij słuchawkę, jeśli to możliwe, albo puść wodę tak, aby nie powstał obłok mgiełki. Nie stój w strumieniu.
Prysznice i krany rozpryskowe
Prysznice tworzą drobne kropelki, więc są jedną z głównych dróg zakażenia. Na słuchawkach i wężach gromadzi się kamień i szlam.
- Czyści się je i odkamienia regularnie. Wytyczne HSE sugerują robić to co kwartał albo częściej tam, gdzie szybko się brudzą.
- Węże powinny wisieć tak, by woda z nich wypływała, a nie leżeć w brodziku z wodą.
- Uszkodzone lub mocno zakamienione węże i słuchawki wymienia się.
Prysznice w domach: HSE mówi, że najemcy powinni regularnie czyścić i dezynfekować słuchawki prysznicowe. Przepływowe prysznice elektryczne są mniej ryzykowne, bo korzystają z zimnej wody z sieci i podgrzewają jednocześnie tylko niewielką ilość.
Ślepe odnogi
Ślepa odnoga (dead leg) to odgałęzienie rury bez przepływu. Należy ją usunąć tam, gdzie to możliwe, bo zawiera stojącą wodę. Jeśli rura nie jest już potrzebna, skraca się ją jak najbliżej rury czynnej.
Węże i inne punkty poboru
Węże podłączone do kranów, na przykład na terenach zielonych lub w warsztatach, powinny być przechowywane opróżnione i przepłukane przed użyciem. Na liście przepłukiwania powinny się też znaleźć poidełka i inne rzadko używane punkty.
Najważniejsze punkty
- Rzadko używane punkty poboru to jedno z głównych miejsc rozwoju Legionelli.
- Przepłukuj je co najmniej co tydzień, odprowadzając wodę do kanalizacji, i zapisuj to.
- Czyść i odkamieniaj słuchawki prysznicowe i węże regularnie, mniej więcej co kwartał lub zależnie od ryzyka.
- Podczas przepłukiwania unikaj tworzenia mgiełki.
Po wyłączeniu z użytku
Zanim budynek zostanie ponownie otwarty po długim zamknięciu albo zanim wprowadzą się nowi pracownicy, całą instalację należy przepłukać. Metodę wybiera osoba odpowiedzialna i po wszystkim sprawdza temperatury. Pracownicy nie powinni po prostu odkręcać wszystkich pryszniców i kranów naraz bez planu, bo w małym pomieszczeniu mogą powstać duże obłoki mgiełki. Jeśli ktoś poprosi cię o pomoc, postępuj według pisemnych instrukcji i pozostaw drzwi oraz wentylację wyciągową w stanie wskazanym w instrukcji.