Gdy ryzyka nie da się usunąć inaczej, pracodawca zapewni ci środki ochrony indywidualnej (czes. OOPP). Ta lekcja wyjaśnia, czym są, kto za nie płaci i jak ich prawidłowo używać. Omówimy też znaki bezpieczeństwa.
Czym są środki ochrony indywidualnej
To środki, które nosisz lub trzymasz, aby chroniły cię przed zagrożeniem. Na przykład:
- głowa: kask ochronny,
- słuch: ochronniki słuchu lub stopery,
- oczy i twarz: okulary ochronne i przyłbica,
- drogi oddechowe: półmaska filtrująca lub maska,
- ręce: rękawice ochronne,
- stopy: obuwie robocze z ochronnym noskiem,
- ciało: odzież ochronna, kamizelka odblaskowa, szelki bezpieczeństwa przy pracy na wysokości.
Zwykła odzież i obuwie robocze, które nie chronią przed zagrożeniami i nie zużywają się ani nie brudzą przy pracy w szczególnym stopniu, nie zaliczają się zgodnie z rozporządzeniem rządu nr 390/2021 Sb. (§ 2) do środków ochrony indywidualnej. Natomiast tam, gdzie odzież lub obuwie zużywają się lub brudzą w szczególnym stopniu albo pełnią funkcję ochronną, otrzymasz je jako środki ochrony indywidualnej (§ 104 ust. 2 kodeksu pracy).
Zasady według kodeksu pracy
Zgodnie z § 104 kodeksu pracy obowiązuje:
- Pracodawca zapewnia środki ochrony indywidualnej, jeśli ryzyka nie można usunąć lub wystarczająco ograniczyć innymi środkami.
- Dobiera je na podstawie oceny ryzyka. Dobiera je tak, aby były skuteczne i odpowiednie do twojej pracy.
- Zapewnia je bezpłatnie. Nie może ich sprzedawać ani żądać opłaty.
- Nie może ich zastąpić pieniędzmi. Dodatek pieniężny zamiast kasku jest niedopuszczalny.
- Dba o to, aby były sprawne, i kontroluje, czy ich używasz.
Rozporządzenie rządu nr 390/2021 Sb. reguluje dalsze szczegółowe warunki. Pracodawca musi też w sposób możliwy do udowodnienia zapoznać cię z ich stosowaniem. Określa również, jak długo i w jakich warunkach się ich używa. Jeśli środki się zużyły, straciły skuteczność albo ich użycie stworzyłoby nowe ryzyko, wymienia je.
To samo rozporządzenie dotyczy także środków myjących, czyszczących i dezynfekujących. Jeśli pracujesz z substancjami, które brudzą lub drażnią skórę, pracodawca ci je zapewni.
Jak prawidłowo używać środków ochrony
- Przed użyciem sprawdź, czy nie są uszkodzone. Pęknięty kask lub rozdarte rękawice nie chronią.
- Załóż je prawidłowo. Półmaska musi szczelnie przylegać. Okulary nie mogą być tak porysowane, aby utrudniały widzenie.
- Używaj ich przez cały czas narażenia. Ochronniki słuchu nie mają sensu, jeśli zdejmiesz je po dziesięciu minutach.
- Nie pożyczaj ich. Higiena i rozmiar są indywidualne.
- Przechowuj je czyste i suche w wyznaczonym miejscu.
- Uszkodzone zgłoś i poproś o wymianę. Nie naprawiaj ich własnymi środkami.
Odmowa użycia środków ochrony, które wyznaczył pracodawca, to naruszenie obowiązków według § 106.
Znaki bezpieczeństwa
Znaki w miejscu pracy reguluje rozporządzenie rządu nr 375/2017 Sb. Rozróżniamy je według koloru i kształtu:
- Zakaz: koło z czerwoną obwódką i ukośną kreską. Na przykład zakaz palenia.
- Ostrzeżenie: żółty trójkąt. Na przykład niebezpieczeństwo porażenia prądem.
- Nakaz: niebieskie koło z białym symbolem. Na przykład „nosić okulary ochronne".
- Znaki ratunkowe i ewakuacyjne: zielone. Na przykład wyjście ewakuacyjne i miejsce pierwszej pomocy.
- Znaki przeciwpożarowe: czerwone, kwadratowe lub prostokątne. Na przykład gaśnica.
Znaków nie zasłaniaj i nie przestawiaj.
Podsumowanie
- Środki ochrony indywidualnej to ostatnia ochrona. Zapewnia je pracodawca za darmo (§ 104).
- Nie może ich zastąpić pieniędzmi. Ty je prawidłowo używasz i zgłaszasz uszkodzone.
- Kolory znaków: czerwony zakaz i gaszenie, żółty ostrzeżenie, niebieski nakaz, zielony ratunek.