Pożary najczęściej powstają z nieuwagi: zapomniane urządzenie, przeciążone gniazdko, papieros, substancja łatwopalna obok źródła ciepła. Większości z nich można zapobiec. Ta lekcja dotyczy zapobiegania pożarom. Postępowanie w razie pożaru znajdziesz w następnej lekcji.
Podstawa prawna
Zákon o požární ochraně (ustawa o ochronie przeciwpożarowej, nr 133/1985 Sb.) nakłada obowiązki na każdego. Zgodnie z jej § 17 osoby fizyczne muszą postępować tak, aby nie wywołać pożaru. Dotyczy to zwłaszcza obchodzenia się z urządzeniami grzewczymi, urządzeniami elektrycznymi i gazowymi, substancjami łatwopalnymi i otwartym ogniem. Muszą też zapewnić dostęp do rozdzielni elektrycznych oraz do zaworów gazu, wody i ogrzewania i nie mogą uniemożliwiać użycia gaśnic.
Pracodawca ma dalsze obowiązki. Jeśli prowadzi działalność o zwiększonym lub wysokim zagrożeniu pożarowym, musi zapewnić regularne szkolenie pracowników z ochrony przeciwpożarowej (§ 16). Musi też zależnie od charakteru zakładu oznaczyć drogi ewakuacyjne, utrzymywać gaśnice i prowadzić wymaganą dokumentację. Szczegóły określa rozporządzenie nr 246/2001 Sb.
Co się pali: trójkąt spalania
Do pożaru potrzebne są trzy rzeczy naraz:
- substancja palna (papier, drewno, tworzywa, ciecze, gazy),
- tlen (powietrze),
- źródło zapłonu (płomień, iskra, gorąca powierzchnia, łuk elektryczny).
Jeśli usuniesz którąkolwiek, pożar nie powstanie lub zgaśnie.
Najczęstsze przyczyny
- Urządzenia i instalacje elektryczne. Przeciążone przedłużacze, uszkodzone kable, urządzenia pozostawione włączone bez nadzoru. Nie podłączaj urządzeń „łańcuchowo".
- Palenie. Palić wolno tylko tam, gdzie jest to dozwolone. Niedopałki należą do niepalnego pojemnika, nie do kosza z papierem.
- Substancje łatwopalne. Rozpuszczalniki, farby, gazy i środki czystości przechowuj tylko w wyznaczonych miejscach, w odpowiednich opakowaniach i z dala od źródeł ciepła.
- Prace z otwartym ogniem. Spawanie, szlifowanie i cięcie płomieniem mogą wykonywać tylko wyznaczone osoby i zgodnie z poleceniami pracodawcy.
- Urządzenia grzewcze i kuchenne. Nie zakrywaj ich. Nie susz na nich rzeczy.
- Bałagan. Stosy kartonów, papieru i odpadów to paliwo.
Co możesz robić codziennie
- Utrzymuj wolne drogi ewakuacyjne i wyjścia. Niczego tam nie składuj, nawet na chwilę.
- Nie zastawiaj dostępu do gaśnic, hydrantów i rozdzielnic.
- Nie blokuj drzwi przeciwpożarowych. Drzwi mają pozostać zamknięte lub zamykać się samoczynnie.
- Na koniec zmiany wyłącz maszyny i urządzenia, które nie mają pracować.
- Substancje łatwopalne trzymaj w małej ilości i w zamkniętych pojemnikach.
- Uszkodzone urządzenie oznacz i zgłoś.
- Nie naprawiaj urządzeń elektrycznych, jeśli nie masz do tego kwalifikacji.
Najgorsze błędy
- Gaśnica zablokowana drzwiami lub szafą.
- Wyjście awaryjne zamknięte na klucz lub zastawione szafami.
- Spawanie bez nadzoru i bez środka gaśniczego w zasięgu.
- Wyłączony lub zasłonięty czujnik pożarowy.
Ochrona przeciwpożarowa a pracodawca
Gdy pilnujesz porządku, przestrzegasz zakazów i znasz drogi ewakuacyjne, wypełniasz swoje obowiązki. Pracodawca odpowiada za dokumentację ochrony przeciwpożarowej, za kontrole i przeglądy gaśnic, hydrantów i urządzeń elektrycznych oraz za prewencyjne przeglądy przeciwpożarowe zakładu. Zapisuje je w książce pożarowej (czes. požární kniha; rozporządzenie nr 246/2001 Sb., § 37).
Podsumowanie
- Do pożaru potrzebna jest substancja palna, tlen i źródło zapłonu.
- Większość pożarów powstaje z elektryczności, palenia, substancji łatwopalnych i bałaganu.
- Utrzymuj wolne drogi ewakuacyjne i dostęp do gaśnic.
- Każdy ma z mocy ustawy obowiązek zapobiegać pożarowi (§ 17).