Gdy się pali, decyduje pierwszych kilka minut. Ta lekcja mówi, co robić w razie pożaru, jak przebiega ewakuacja, jak używa się gaśnicy i jak często odbywa się szkolenie z ochrony przeciwpożarowej (czes. PO).
Ustawowy obowiązek zgłoszenia pożaru
Zgodnie z § 18 ustawy o ochronie przeciwpożarowej (nr 133/1985 Sb.) każdy musi w razie pożaru podjąć niezbędne działania w celu ratowania zagrożonych osób, ugasić pożar, jeśli to możliwe, i stwierdzony pożar niezwłocznie zgłosić we wskazanym miejscu. Wskazane miejsce określają instrukcje alarmowe. Straż pożarną wezwiesz pod numerem 150 lub 112.
Co robić w razie pożaru
Pamiętaj o kolejności:
- Ratuj ludzi. Ostrzeż otoczenie, wołając „PALI SIĘ", i pomóż tym, którzy tego potrzebują.
- Zgłoś pożar. Naciśnij ręczny ostrzegacz pożarowy, jeśli jest w pobliżu, i zadzwoń pod 150 lub 112.
- Jeśli się da, gaś. Tylko gdy pożar jest mały, masz gaśnicę i nic ci nie grozi. Drogę ucieczki miej za plecami.
- Wyjdź. Jeśli nie opanujesz ognia, opuść budynek.
Jak zgłaszać
Powiedz: gdzie się pali (adres, budynek, piętro), co się pali, czy zagrożeni są ludzie i kto dzwoni (imię i nazwisko oraz numer). Poczekaj na pytania dyspozytora.
Ewakuacja
Podczas ewakuacji:
- Zachowaj spokój. Nie biegnij, nie panikuj.
- Użyj najbliższej bezpiecznej drogi ewakuacyjnej według zielonych znaków. Drogi są oznaczone także na planie ewakuacji na korytarzu.
- Nie korzystaj z windy. W czasie pożaru może utknąć.
- Zamknij za sobą drzwi pomieszczenia, w którym się pali. Spowolnisz rozprzestrzenianie się ognia i dymu.
- Nie wracaj po rzeczy.
- Pomóż osobom, które potrzebują pomocy, na przykład gościom lub osobom o ograniczonej sprawności ruchowej.
- Idź na wyznaczone miejsce zbiórki i zgłoś się do kierującego. Wtedy można sprawdzić, czy wszyscy wyszli.
- Nie wchodź z powrotem, dopóki nie zezwoli na to dowódca akcji.
W dymie poruszaj się nisko, gdzie jest mniej dymu i łatwiej się oddycha. Do zadymionych pomieszczeń nie wchodź.
Gaśnice
W zależności od środka gaśniczego istnieją różne rodzaje:
- proszkowa: uniwersalna, odpowiednia do większości pożarów (substancje stałe, ciecze i gazy). Do urządzeń pod napięciem tylko zgodnie z tabliczką na gaśnicy,
- CO₂ (śniegowa): odpowiednia zwłaszcza do urządzeń elektrycznych i elektroniki, nie zostawia pozostałości,
- wodna i pianowa: odpowiednia do substancji stałych, takich jak drewno i papier. Nie używaj wody do płonącego oleju, tłuszczu, cieczy ani urządzeń elektrycznych pod napięciem.
Jak gasić
- Wybierz odpowiednią gaśnicę według tabliczki.
- Odbezpiecz zawleczkę.
- Wymierz w podstawę płomieni, nie w górę.
- Gaś z odległości, jaką pozwala gaśnica, i zgodnie z kierunkiem wiatru.
- Nie odwracaj się plecami do ognia, dopóki nie masz pewności, że jest ugaszony.
- Po użyciu gaśnicę zgłoś, aby została uzupełniona.
Jeśli po chwili nie udaje się opanować ognia, przerwij i wyjdź.
Dokumentacja przeciwpożarowa w zakładzie
Zgodnie z rozporządzeniem nr 246/2001 Sb. pracodawca ma zależnie od charakteru zakładu zapewnić na przykład:
- instrukcje alarmowe (czes. požární poplachové směrnice, § 32), które mówią, jak zgłasza się pożar i ogłasza alarm,
- plan ewakuacji pożarowej (§ 33), jeśli jest wymagany,
- oznaczenie numerów alarmowych, dróg ewakuacyjnych i gaśnic,
- książkę pożarową (§ 37).
Tam, gdzie wymaga tego dokumentacja, sprawdza się to ćwiczebnym alarmem.
Szkolenie pracowników z ochrony przeciwpożarowej
Zgodnie z § 16 ustawy o ochronie przeciwpożarowej pracodawca, który prowadzi działalność o zwiększonym lub wysokim zagrożeniu pożarowym, musi zapewnić regularne szkolenie wszystkich pracowników z ochrony przeciwpożarowej. Rozporządzenie nr 246/2001 Sb. (§ 23) określa:
- szkolenie przy rozpoczęciu pracy oraz przy zmianie miejsca pracy lub stanowiska,
- powtarzanie co najmniej raz na 2 lata,
- kierownicy szkolą się przy objęciu stanowiska i powtarzają szkolenie co najmniej raz na 3 lata.
Treść i zakres określa pracodawca zależnie od czynności i miejsca pracy (§ 26). Szkolenie dokumentuje, na przykład w książce pożarowej. Przy czynnościach bez zwiększonego zagrożenia pożarowego ustawa nie przewiduje regularnego szkolenia z ochrony przeciwpożarowej. Także tam pracodawca musi jednak zapoznać cię z tym, jak zachować się w razie pożaru i ewakuacji (§ 102 ust. 6 i § 103 kodeksu pracy), a wiele firm i tak prowadzi szkolenia z ochrony przeciwpożarowej.
Co pozostaje po stronie pracodawcy
Ten kurs to część ogólna. Pracodawca musi jeszcze zapoznać cię z regulaminem przeciwpożarowym i instrukcjami alarmowymi twojego zakładu, pokazać drogi ewakuacyjne i miejsca gaśnic. Sprawdzi też twoją wiedzę i tam, gdzie określa to dokumentacja, zorganizuje ćwiczebny alarm pożarowy.
Podsumowanie
- W razie pożaru: ratuj ludzi, zgłoś (150 lub 112), gaś tylko mały pożar, wyjdź.
- Podczas ewakuacji nie korzystaj z windy i idź na miejsce zbiórki.
- Gaśnicę wymierz w podstawę płomieni. Wodą nie gaś oleju, tłuszczu ani urządzeń elektrycznych.
- Szkolenie z ochrony przeciwpożarowej przy czynnościach o zwiększonym lub wysokim zagrożeniu pożarowym: przy rozpoczęciu pracy i co najmniej raz na 2 lata (kierownicy co 3 lata).