Każdy ma zdrowie psychiczne, tak jak każdy ma zdrowie fizyczne. Zdrowie psychiczne to sposób, w jaki myślimy, odczuwamy i radzimy sobie z życiem. Wpływa na to, jak pracujemy, jak dogadujemy się z innymi i jak podejmujemy decyzje.
Ten kurs jest dla każdego, kto pracuje w Wielkiej Brytanii. Pomoże ci zrozumieć zdrowie psychiczne w pracy, zauważyć, że ktoś może sobie nie radzić, i zareagować z troską. Nie uczy diagnozować ani leczyć. To zadanie lekarzy i innych pracowników ochrony zdrowia.
Zdrowie psychiczne nie jest stałe
Zdrowie psychiczne zmienia się w czasie. Większość ludzi w jedne dni czuje się dobrze, w inne gorzej. Wyobraź je sobie jako linię, a nie przełącznik.
- Na jednym końcu człowiek czuje się dobrze i radzi sobie ze zwykłymi wzlotami i upadkami życia.
- W środku człowiek przeżywa trudny czas: żałobę, kłopoty z pieniędzmi, ciężki okres w pracy. Jest zestresowany lub przygnębiony, ale to mija.
- Na drugim końcu człowiek ma zaburzenie psychiczne, które utrudnia codzienne życie przez tygodnie, miesiące lub lata. Wiele osób z takim zaburzeniem pracuje dobrze, jeśli ma odpowiednie wsparcie.
Człowiek może przesuwać się po tej linii w obu kierunkach. Problemy ze zdrowiem psychicznym mogą dotknąć każdego, niezależnie od zawodu, wieku i pochodzenia.
Praca może pomagać i może szkodzić
Dobra praca może wspierać zdrowie psychiczne. Daje rytm dnia, sens, dochód i kontakt z innymi ludźmi. Zła praca może mu szkodzić. Długie godziny, stała presja, mobbing, niejasne obowiązki czy niepewność zatrudnienia mogą rozchorować każdego.
Problemy spoza pracy też przychodzą razem z człowiekiem. Pracownik, który opiekuje się chorym rodzicem albo ma kłopoty z pieniędzmi, nadal musi stawić się w pracy. Dobre miejsce pracy to zauważa i pomaga.
Stygmatyzacja
Stygmatyzacja (stigma) to wstyd lub potępienie przypisane czemuś. Wiele osób nadal czuje, że musi ukrywać problem ze zdrowiem psychicznym. Boją się, że zostaną ocenione, pominięte albo uznane za słabe lub niesolidne.
Stygmatyzacja naprawdę szkodzi:
- Ludzie dłużej zwlekają z poproszeniem o pomoc.
- Problemy się pogłębiają, zanim ktokolwiek może zareagować.
- Współpracownicy milczą, bo nie wiedzą, co powiedzieć.
Piętno możesz zmniejszać drobnymi nawykami:
- Mów o zdrowiu psychicznym tak samo zwyczajnie jak o zdrowiu fizycznym.
- Unikaj żartów i określeń w rodzaju „wariat”, „psychol” czy „czubek”.
- Nie mów, że ktoś „jest” chorobą. Mów, że ją „ma” albo że „żyje z” nią.
- Słuchaj bez oceniania.
Najważniejsze prawo w skrócie
Nie musisz być prawnikiem. Warto jednak wiedzieć, że prawo chroni ludzi w pracy.
- Health and Safety at Work etc. Act 1974 (ustawa o bezpieczeństwie i higienie pracy) wymaga, by pracodawcy chronili zdrowie, bezpieczeństwo i dobrostan pracowników w rozsądnie wykonalnym zakresie. „Zdrowie” obejmuje zdrowie psychiczne.
- Management of Health and Safety at Work Regulations 1999 (przepis 3) wymagają od pracodawców oceny zagrożeń dla pracowników, także ryzyka stresu związanego z pracą.
- Equality Act 2010 (ustawa o równości) chroni osoby z niepełnosprawnością przed dyskryminacją. Niektóre zaburzenia psychiczne są niepełnosprawnością w rozumieniu tej ustawy. Pracodawcy mogą być zobowiązani do racjonalnych usprawnień (reasonable adjustments).
Wrócimy do tych zasad w kolejnych lekcjach.
Czego dotyczy ten kurs
- Częste zaburzenia psychiczne, prostym językiem.
- Stres w pracy i Standardy zarządzania HSE.
- Sygnały, że ktoś może sobie nie radzić.
- Jak zacząć rozmowę wspierającą.
- Co robić w kryzysie, także gdy ktoś może myśleć o samobójstwie.
- Jak dbać o siebie.
- Co musi robić pracodawca.
Zapamiętaj
- Każdy ma zdrowie psychiczne i zmienia się ono w czasie.
- Praca może je chronić albo niszczyć.
- Stygmatyzacja powstrzymuje ludzi przed szukaniem pomocy. Możesz pomóc ją zmniejszać.
- Nie musisz być ekspertem, by być życzliwym, słuchać i wskazać komuś drogę do pomocy.