Większość ludzi nie mówi „nie radzę sobie”. Ukrywają to albo sami tego nie zauważają. Ta lekcja dotyczy zauważania, że coś może być nie tak, bez pochopnych wniosków.
Szukaj zmiany
Najbardziej przydatną wskazówką jest zmiana w stosunku do zwykłego zachowania danej osoby. Każdy jest inny. To, co dla jednego jest normą, dla innego bywa sygnałem ostrzegawczym. Cichy współpracownik, który zawsze jest cichy, nie budzi niepokoju. Rozmowny, który zamilkł, może go budzić.
Zmiany zwykle trwają dłużej niż kilka dni i są nietypowe dla danej osoby. Jeden zły dzień niczego nie dowodzi.
Co możesz zauważyć
W zachowaniu
- Spóźnienia, wychodzenie wcześniej lub więcej nieobecności.
- Niedotrzymywanie terminów, błędy lub trudności z podejmowaniem decyzji.
- Wycofywanie się z zespołu, unikanie wspólnego lunchu lub spotkań towarzyskich.
- Praca znacznie dłużej, niż trzeba, albo niemożność odłączenia się od pracy.
- Częstsze sięganie po alkohol, papierosy lub inne substancje.
W nastroju i sposobie mówienia
- Płaczliwość, drażliwość, gniew lub łatwe wzburzenie.
- Wygląd niespokojnego, spiętego lub „przygaszonego”.
- Wypowiedzi w rodzaju „nie daję rady”, „po co to wszystko” lub „jestem ciężarem”.
W wyglądzie
- Bardzo zmęczony wygląd lub zmiany masy ciała.
- Zaniedbywanie wyglądu.
- Niepokój ruchowy lub drżenie.
W pracy
- Spadek efektywności u kogoś, kto wcześniej radził sobie dobrze.
- Utrata pewności siebie lub ciągłe szukanie potwierdzenia.
Nie wyciągaj pochopnych wniosków
Te sygnały mogą mieć wiele przyczyn: chorobę, problemy rodzinne, kłopoty z pieniędzmi, zmęczenie albo coś całkiem zwyczajnego. Nie próbujesz ustalić przyczyny. Zauważasz, że współpracownik może potrzebować życzliwego słowa.
Nie:
- stawiaj diagnoz („myślę, że masz depresję”);
- plotkuj o tym, co zauważysz;
- zakładaj, że ktoś „robi trudności” albo „jest leniwy”.
Tak:
- Zaufaj wrażeniu, że coś się zmieniło.
- Zastanów się, jak najlepiej zaproponować rozmowę w cztery oczy.
- Jeśli jesteś kierownikiem, zapisuj fakty, takie jak daty i zmiany w pracy, aby rozmowa o nich była życzliwa i uczciwa.
Niektóre grupy wymagają większej uwagi
Dotknąć to może każdego. Niektórzy rzadziej mówią o swoich problemach:
- Pracownicy pracujący samotnie, zdalnie lub w systemie zmianowym mogą pozostać niezauważeni. Utrzymuj regularny kontakt.
- Osoby obawiające się o pracę, na przykład pracownicy agencji lub na umowach bez gwarantowanych godzin (zero-hours), mogą milczeć.
- Młodzi pracownicy i nowi w firmie mogą nie wiedzieć, do kogo się zwrócić.
- W niektórych kulturach zdrowie psychiczne uchodzi za sprawę prywatną lub wstydliwą.
- Mężczyźni średnio rzadziej szukają pomocy i częściej umierają w wyniku samobójstwa. Nie zakładaj, że ktoś, kto „wygląda dobrze”, ma się dobrze.
Sygnały ostrzegawcze wymagające szybkiej reakcji
Niektóre sygnały są poważniejsze. Jeśli ktoś mówi lub pokazuje, że:
- myśli o samobójstwie lub o zrobieniu sobie krzywdy;
- słyszy głosy albo wydaje się zdezorientowany lub oderwany od rzeczywistości;
- jest w bezpośrednim niebezpieczeństwie,
musisz zareagować jeszcze tego samego dnia. Lekcja 6 wyjaśnia, jak to zrobić.
Zauważyć nie znaczy naprawić
Nikt nie oczekuje, że rozwiążesz problem. Twoja rola to zauważyć, zapytać, wysłuchać i pomóc znaleźć odpowiednie wsparcie. Nicnierobienie to jedyna reakcja, która prawie nigdy nie jest właściwa.
Zapamiętaj
- Szukaj zmiany w stosunku do normy danej osoby, trwającej dłużej niż kilka dni.
- Sygnały widać w zachowaniu, nastroju, wyglądzie i pracy.
- Nie diagnozuj i nie plotkuj.
- Niektórzy ukrywają to lepiej od innych; nie polegaj na wrażeniu, że „wygląda dobrze”.
- Jeśli się martwisz, zrób pierwszy krok: zacznij rozmowę.