W biurze nie ma ratownika na każdym piętrze, więc pomocy często udziela współpracownik. Ta lekcja przypomina podstawowe zasady. To nie jest kurs pierwszej pomocy z ćwiczeniem na manekinie. Taki kurs warto odbyć osobno.
Obowiązki pracodawcy i pracowników
- Art. 209¹ Kodeksu pracy: pracodawca zapewnia środki do udzielania pierwszej pomocy, wyznacza pracowników do jej udzielania i dba o łączność z zewnętrznymi służbami ratowniczymi.
- Pracodawca informuje pracowników, kto został wyznaczony (art. 207¹ § 1 pkt 3).
- Kodeks karny (art. 162) karze nieudzielenie pomocy człowiekowi w bezpośrednim niebezpieczeństwie utraty życia lub ciężkiego uszczerbku na zdrowiu, jeśli można ją było udzielić bez narażania siebie lub innych. Nie trzeba być ratownikiem. Wystarczy wezwać pomoc i robić to, co się umie.
Numery alarmowe
- 112: ogólny numer alarmowy.
- 999: pogotowie ratunkowe.
- 998: straż pożarna.
Podczas rozmowy podaje się adres (piętro, wejście), co się stało, ile jest poszkodowanych i swoje imię. Rozmowę kończy się dopiero wtedy, gdy zrobi to dyspozytor.
Zasada: bezpieczeństwo, ocena, pomoc
- Bezpieczeństwo. Sprawdź, czy nic nie zagraża tobie ani poszkodowanemu: prąd, ogień, rozbite szkło. Dopiero potem podejdź.
- Przytomność. Zapytaj głośno i delikatnie potrząśnij za ramiona.
- 112 i oddech. Jeśli nie ma reakcji, od razu dzwoń pod 112 (najlepiej na głośniku) albo poproś o to kogoś. Odchyl głowę i sprawdź oddech w trakcie rozmowy z dyspozytorem. Rzadkie, głośne westchnięcia nie są prawidłowym oddechem.
- Uciskaj klatkę piersiową, jeśli poszkodowany nie oddycha prawidłowo. Złóż ręce na środku klatki piersiowej i uciskaj mocno i szybko, mniej więcej 5–6 cm w głąb, z częstością 100–120 uciśnięć na minutę.
- Stosunek 30:2. Osoba przeszkolona i chętna po 30 uciśnięciach wykonuje 2 oddechy ratownicze. Bez przeszkolenia lub gdy nie chcesz oddychać usta-usta, wystarczą same uciśnięcia.
- AED. Gdy jest w pobliżu defibrylator, poproś kogoś o jego przyniesienie. Włącz go i wykonuj polecenia głosowe. Urządzenie samo ocenia, czy wyzwolić wstrząs.
- Uciskaj bez przerwy, aż poszkodowany zacznie oddychać, ktoś cię zmieni lub przyjedzie zespół ratunkowy.
Inne częste sytuacje
- Krwotok. Uciskaj ranę czystym opatrunkiem lub dłonią w rękawiczce. Nie odrywaj opatrunku, gdy przesiąka. Dokładaj kolejny.
- Zadławienie. Gdy poszkodowany nie może kaszleć ani mówić, wykonaj do 5 uderzeń między łopatki, a potem do 5 uciśnięć nadbrzusza. Gdy straci przytomność, rozpocznij uciskanie klatki piersiowej i dzwoń pod 112.
- Omdlenie. Gdy ktoś czuje, że mdleje, pomóż mu usiąść albo się położyć. Jeśli straci przytomność i oddycha prawidłowo, ułóż go w pozycji bocznej ustalonej i wezwij pomoc.
- Poparzenie. Chłodź chłodną (nie lodowatą) bieżącą wodą przez około 20 minut. Nie używaj lodu. Nie przekłuwa się pęcherzy ani nie smaruje oparzenia tłuszczem.
- Porażenie prądem. Najpierw wyłącz zasilanie lub odsuń źródło suchym, nieprzewodzącym przedmiotem. Dopiero potem dotykaj poszkodowanego.
- Uraz kręgosłupa lub głowy. Nie ruszaj poszkodowanego, jeśli nie ma bezpośredniego zagrożenia, i wezwij pomoc.
- Pozycja boczna ustalona. Osobę nieprzytomną, która oddycha prawidłowo, układa się na boku, żeby drogi oddechowe pozostały drożne. Oddech sprawdza się dalej do przyjazdu pomocy.
Poszkodowanemu nie podaje się jedzenia ani picia. Nie zostawia się go bez nadzoru do przyjazdu zespołu.
Apteczka
Apteczka powinna być łatwo dostępna i oznaczona. Pracownicy wiedzą, gdzie stoi. Pracodawca zapewnia jej wyposażenie i uzupełnia po użyciu.
Podsumowanie
- Pracodawca wyznacza osoby do udzielania pierwszej pomocy (art. 209¹).
- Najpierw bezpieczeństwo, potem ocena i dzwonienie pod 112.
- Przy braku oddechu: uciskaj klatkę piersiową (30 uciśnięć i 2 oddechy, a bez przeszkolenia same uciśnięcia) i użyj AED.
- Pierwszą pomoc udziela się w granicach swoich umiejętności. Nieudzielenie pomocy jest karalne (art. 162 k.k.).