Od 7 kwietnia 2023 r. Kodeks pracy reguluje pracę zdalną. Wiele osób pracuje z domu całkowicie lub częściowo. BHP obowiązuje także wtedy. Ta lekcja pokazuje, kto za co odpowiada.
Czym jest praca zdalna
Pracę zdalną regulują art. 67¹⁸ i następne Kodeksu pracy. Polega ona na wykonywaniu pracy całkowicie lub częściowo w miejscu wskazanym przez pracownika i uzgodnionym z pracodawcą, w tym pod adresem zamieszkania, w szczególności z użyciem środków porozumiewania się na odległość.
Szczegółowe zasady ustala pracodawca w porozumieniu, regulaminie lub innym akcie przewidzianym w Kodeksie pracy. Trzeba je znać, bo od nich zależą na przykład koszty i sprzęt.
BHP w pracy zdalnej: art. 67³¹
Co do zasady pracodawca wypełnia wobec pracownika zdalnego obowiązki z działu o BHP. Przepisy wyłączają tylko niektóre z nich, bo nie da się ich zrealizować w prywatnym mieszkaniu. Pracownik zdalny przechodzi też szkolenia okresowe, nawet tam, gdzie pracownicy biurowi są z nich zwolnieni (art. 67³¹ § 3). Najważniejsze reguły:
- Praca zdalna nie może obejmować między innymi prac szczególnie niebezpiecznych, prac z niebezpiecznymi substancjami chemicznymi, czynnikami biologicznymi lub substancjami promieniotwórczymi ani prac powodujących duże zabrudzenie (art. 67³¹ § 4).
- Pracodawca przeprowadza ocenę ryzyka zawodowego dla pracy zdalnej, zwracając uwagę zwłaszcza na wzrok, układ mięśniowo-szkieletowy i czynniki psychospołeczne. Może ją opracować dla grupy podobnych stanowisk. Na jej podstawie przygotowuje informację o zasadach BHP: jak urządzić stanowisko, jak bezpiecznie pracować, co zrobić po pracy i jak postępować w razie awarii lub wypadku (§ 5).
- Pracownik potwierdza na papierze lub elektronicznie, że zapoznał się z oceną ryzyka i informacją i będzie ich przestrzegał (§ 6).
- Pracownik składa też oświadczenie, że w miejscu pracy zdalnej są zapewnione bezpieczne i higieniczne warunki (§ 7).
Pracownik sam urządza stanowisko w domu z uwzględnieniem ergonomii, według wskazówek pracodawcy (§ 8). Stosuje się do niego zasady z lekcji o stanowisku z monitorem: wysokość ekranu, krzesło, przerwy co godzinę.
Narzędzia i koszty
Pracodawca zapewnia pracownikowi zdalnemu materiały i narzędzia potrzebne do pracy, a także pokrywa jej koszty (art. 67²⁴), na przykład energii elektrycznej i usług telekomunikacyjnych, według zasad uzgodnionych w firmie. Warto sprawdzić, co obowiązuje u własnego pracodawcy.
Bezpieczeństwo w domu
- Używaj sprawnych urządzeń i nie przeciążaj gniazdka.
- Kable układaj poza strefą przejścia.
- Zadbaj o oświetlenie, które nie daje odblasków na ekranie.
- Miej pod ręką numer 112 i wiedz, gdzie jest apteczka.
- Ustal w domu godziny pracy i przerwy, by praca nie rozlewała się na cały dzień.
Wypadek podczas pracy zdalnej
Wypadek przy pracy zdalnej to ten sam rodzaj zdarzenia co w biurze, jeśli spełnia definicję z ustawy wypadkowej. Pracownik niezwłocznie zgłasza go pracodawcy. Zespół powypadkowy przeprowadza oględziny miejsca w terminie uzgodnionym z pracownikiem lub domownikiem. Może od nich odstąpić, jeśli nie ma wątpliwości co do okoliczności i przyczyn wypadku (art. 67³¹ § 10). Ustalenia robi się według tych samych zasad co w biurze.
Ochrona danych i zasady
Poza BHP warto pamiętać o ochronie danych firmy: blokuj ekran, nie pracuj na cudzym komputerze i korzystaj z zabezpieczonej sieci. Szczegóły ustala pracodawca.
Podsumowanie
- Praca zdalna: art. 67¹⁸ i następne. BHP obowiązuje tak samo jak w biurze.
- Pracodawca przeprowadza ocenę ryzyka i przekazuje informację o zasadach BHP (art. 67³¹), a pracownik to potwierdza.
- Pracodawca zapewnia narzędzia i pokrywa koszty (art. 67²⁴).
- Wypadek zgłasza się niezwłocznie.