Ta lekcja wyjaśnia, jakie szkolenia BHP przewiduje prawo dla pracowników biurowych i czym jest ten kurs. Zasady są proste, ale łatwo je pomylić z kursami komercyjnymi.
Kto zapewnia szkolenia
Według art. 237³ Kodeksu pracy pracodawca nie może dopuścić do pracy osoby, która nie ma wystarczającej wiedzy o przepisach i zasadach BHP. Musi zapewnić szkolenie przed rozpoczęciem pracy (szkolenie wstępne) oraz szkolenia okresowe. Szkolenie odbywa się w czasie pracy i na koszt pracodawcy (art. 237³ § 3).
Według art. 237⁴ pracodawca zapoznaje pracowników z przepisami i zasadami BHP dotyczącymi ich pracy oraz wydaje szczegółowe instrukcje i wskazówki na stanowiskach. Pracownik potwierdza na papierze albo elektronicznie, że się z nimi zapoznał (art. 237⁴ § 3).
Szkolenie wstępne
Szkolenie wstępne ma dwie części (rozporządzenie z 27 lipca 2004 r., § 8 i § 9):
- instruktaż ogólny obejmuje podstawowe przepisy BHP, regulamin pracy, zasady BHP obowiązujące w danym zakładzie i udzielanie pierwszej pomocy,
- instruktaż stanowiskowy omawia zagrożenia na konkretnym stanowisku, sposoby ochrony i bezpieczne metody pracy.
Bez szkolenia wstępnego nie wolno dopuścić do pracy nowej osoby. Instruktaż stanowiskowy przechodzą także pracownicy biurowi narażeni na czynniki uciążliwe, na przykład pracujący przy monitorze ekranowym (§ 11 ust. 1). Według ramowego programu trwa wtedy co najmniej 2 godziny lekcyjne. Odbycie szkolenia wstępnego potwierdza się w karcie szkolenia wstępnego, na papierze albo elektronicznie (§ 12).
Szkolenie okresowe pracowników biurowych
Pracownicy administracyjno-biurowi są wymienieni w § 14 ust. 2 pkt 5 rozporządzenia jako grupa objęta szkoleniem okresowym. Jego cel to odświeżenie i pogłębienie wiedzy oraz poznanie nowych rozwiązań.
Zasady z § 15:
- szkolenie odbywa się nie rzadziej niż raz na 6 lat,
- może mieć formę kursu, seminarium albo samokształcenia kierowanego,
- pracodawca, po konsultacji z pracownikami lub ich przedstawicielami, ustala częstotliwość i czas trwania dla danych stanowisk, uwzględniając rodzaj pracy,
- pierwsze szkolenie okresowe powinno się odbyć w ciągu 12 miesięcy od rozpoczęcia pracy na takim stanowisku.
Od pierwszego szkolenia można zwolnić osobę, która ma aktualne zaświadczenie o ukończeniu odpowiedniego szkolenia u innego pracodawcy w tym okresie albo odbyła szkolenie dla innej grupy, jeśli jego program obejmował wymagane tematy (§ 15 ust. 5).
Ramowy program dla pracowników biurowych obejmuje cztery obszary:
- wybrane przepisy prawa pracy dotyczące BHP,
- postęp w ocenie ryzyka i metodach ochrony,
- organizację stanowisk biurowych i ergonomię, w tym stanowiska z monitorami,
- postępowanie w razie wypadku i zagrożenia, w tym pożaru, oraz zasady pierwszej pomocy.
Te tematy odpowiadają kolejnym lekcjom tego kursu.
Zaświadczenie
Po szkoleniu okresowym organizator szkolenia wystawia zaświadczenie, którego odpis dołącza się do akt osobowych pracownika (§ 16 ust. 3 rozporządzenia). Szkolenie kończy się egzaminem (§ 16 ust. 1), a wzór zaświadczenia określają przepisy.
Potwierdzenie z tego kursu nie jest takim zaświadczeniem. Pokazuje, że kurs został ukończony, a test zaliczony, ale nie zastępuje dokumentu z § 16. Szkolenie okresowe w rozumieniu prawa organizuje pracodawca albo podmiot, któremu je powierzy. Czy ten kurs może pomóc w przygotowaniu, rozstrzyga pracodawca.
Zwolnienie od szkolenia okresowego
W niektórych firmach pracownicy biurowi nie muszą odbywać szkolenia okresowego. Zgodnie z art. 237³ § 2² nie trzeba go zapewniać pracownikom administracyjno-biurowym, jeśli przeważająca działalność pracodawcy należy do grupy o kategorii ryzyka nie wyższej niż trzecia (według przepisów ubezpieczenia wypadkowego). Zwolnienie nie działa, gdy z oceny ryzyka zawodowego wynika, że szkolenie jest potrzebne. Jeśli grupa działalności zostanie zaliczona do wyższej kategorii albo ocena ryzyka wykaże potrzebę, szkolenie odbywa się w ciągu 6 miesięcy. Zwolnienie nie dotyczy pracowników zdalnych (art. 67³¹ § 3).
To przepis dla pracodawców. Pracownik nie rezygnuje ze szkolenia sam. Informację, czy go dotyczy, daje pracodawca.
Podsumowanie
- Szkolenie wstępne: instruktaż ogólny i stanowiskowy, przed dopuszczeniem do pracy.
- Szkolenie okresowe pracownika biurowego: nie rzadziej niż raz na 6 lat, w formie kursu, seminarium lub samokształcenia kierowanego.
- Szkolenia są w czasie pracy i na koszt pracodawcy (art. 237³ § 3).
- Zaświadczenie wystawia organizator szkolenia. Potwierdzenie z tego kursu go nie zastępuje.