Czasem przychodzi inspektor. Nie ma się czego bać. Kontrola istnieje, by chronić konsumentów, a kto pracuje zgodnie ze swoimi procedurami, nie ma nic do ukrycia. Dowiesz się tu, jak przebiega kontrola i co wtedy robić.
Kto kontroluje?
Urzędową kontrolę prowadzi wydział ochrony środowiska i zdrowia gminy lub podobna jednostka (organ kontroli), w niektórych przypadkach länsstyrelsen (zarząd wojewódzki), a dla niektórych zakładów, na przykład rzeźni, Livsmedelsverket. W większości restauracji, kawiarni, sklepów i kuchni zbiorowego żywienia jest to gmina. Przepisy o kontroli znajdują się między innymi w rozporządzeniu (UE) 2017/625, w livsmedelslagen i livsmedelsförordningen.
Jak często i w jaki sposób?
- Jak często zakład jest kontrolowany, zależy od ryzyka związanego z działalnością i od tego, jak dobrze wcześniej przestrzegał przepisów.
- Podstawowa zasada w przepisach UE jest taka, że kontrolę przeprowadza się bez zapowiedzi (artykuł 9.4 rozporządzenia 2017/625). Organ może zapowiedzieć kontrolę, gdy jest to uzasadnione, aby dało się ją przeprowadzić.
- Organ kontroli ma prawo wstępu do pomieszczeń oraz prawo do uzyskania informacji i dokumentów.
- Firma płaci opłatę za kontrolę. Gmina ustala opłatę, często jako stawkę godzinową zależną od czasu trwania kontroli.
Na co patrzy inspektor?
Inspektor sprawdza zarówno pomieszczenia, jak i procedury. Wytyczne Livsmedelsverket sugerują, że inspektor między innymi:
- rozmawia z personelem o obowiązkach i wiedzy albo prosi, by pokazali, jak to robią
- pyta, jak uczą się nowi pracownicy i zastępstwa
- sprawdza, czy personel zna alergeny
- ogląda temperatury, czyszczenie, szkodniki, odpady i oznakowanie
- czyta dokumentację kontroli własnej
Jak się przygotować
- Pracuj każdego dnia tak, jakby inspektor był na miejscu.
- Znaj procedury dotyczące twojej części pracy: jak myjesz ręce, mierzysz temperaturę, czyścisz i postępujesz z alergenami.
- Mów szczerze. Jeśli czegoś nie wiesz, powiedz to i odeślij do przełożonego. Nie wymyślaj.
- Chętnie pokaż, jak pracujesz w praktyce.
- Przełożony lub osoba odpowiedzialna powinna być obecna, jeśli to możliwe.
- Nie wolno ci usuwać, ukrywać ani zmieniać list i dokumentów.
Gdy coś się nie zgadza: uchybienia
Braki, które znajdzie inspektor, nazywa się uchybieniami. Środki muszą być proporcjonalne do braku. Mogą to być:
- porady i informacje, jeśli brak jest niewielki
- nakaz (föreläggande), czyli decyzja, że firma ma coś naprawić w określonym czasie. Może być połączony z grzywną w celu przymuszenia (vite), czyli kwotą do zapłaty, jeśli decyzja nie zostanie wykonana
- zakaz, w poważnych przypadkach całkowite lub częściowe zamknięcie działalności
- opłata sankcyjna, na przykład gdy zakład rozpoczął działalność bez zgłoszenia do rejestracji
Co dzieje się potem?
Firma dostaje protokół lub raport o tym, co stwierdzono. Osoba odpowiedzialna ma usunąć braki i w razie potrzeby to wykazać. Po nakazie często przeprowadza się ponowną kontrolę, a taka dodatkowa kontrola zwykle też kosztuje.
Goście i skargi
Jeśli gość zachoruje lub złoży skargę, potraktuj to poważnie i powiedz przełożonemu. Jeśli się da, zachowaj resztki podejrzanej żywności i zanotuj, co zostało podane. Podejrzane ogniska zakażeń może badać gmina wraz ze służbami ochrony przed chorobami zakaźnymi.
Podsumowanie kursu
Prawo nakłada odpowiedzialność na firmę, a ty jesteś jej ważną częścią. Dbaj o zdrowie, a gdy chorujesz, zostań w domu, myj ręce, trzymaj surowe i gotowe osobno, pilnuj temperatury, czyść, dokładnie pilnuj alergenów i zapisuj to, co masz zapisać. Pytaj, gdy masz wątpliwości.