Alergia pokarmowa może wywołać poważną, a nawet zagrażającą życiu reakcję. Nazywa się ją anafilaksją. Może pojawić się po śladowej ilości danego produktu. Klient musi polegać na tym, że powiesz mu prawdę.
14 alergenów
Zgodnie z prawem w żywności sprzedawanej w Wielkiej Brytanii trzeba deklarować 14 alergenów:
- Seler
- Zboża zawierające gluten (pszenica, żyto, jęczmień i owies)
- Skorupiaki (na przykład krewetki, kraby i homary)
- Jaja
- Ryby
- Łubin
- Mleko
- Mięczaki (na przykład małże i ostrygi)
- Gorczyca
- Orzeszki ziemne
- Sezam
- Soja
- Dwutlenek siarki i siarczyny (w stężeniu powyżej 10 mg/kg lub 10 mg/litr)
- Orzechy (na przykład migdały, orzechy laskowe, włoskie, nerkowce i pekan)
Alergia i nietolerancja
- Alergia dotyczy układu odpornościowego i może być groźna.
- Nietolerancja, na przykład laktozy, zwykle jest mniej poważna, ale nadal powoduje dolegliwości.
- Celiakia to poważna choroba, która wymaga ścisłej diety bezglutenowej.
Każdego klienta, który mówi, że ma alergię, traktuj poważnie. Nie musisz oceniać, czy jest „prawdziwa”.
Złota zasada: nigdy nie zgaduj
Jeśli klient pyta, czy produkt zawiera dany alergen, a nie masz pewności, nie zgaduj. Powiedz „Sprawdzę to dla pana/pani” i zapytaj przełożonego lub osobę, która to wie. Błędna informacja może poważnie zaszkodzić.
- Nigdy nie mów „Chyba jest w porządku”.
- Nigdy nie mów „Powinno być dobrze”.
- Nigdy nie wybieraj składnika i nie mów, że danie jest bezpieczne. Mogą zostać ślady.
- Nie zmieniaj przepisu, marki ani składnika bez poinformowania przełożonego. Zmiana może dodać alergen.
Gdzie szukać informacji
- Żywność pakowana z góry ma etykietę. Alergeny są wyróżnione na liście składników, zwykle pogrubieniem. Przeczytaj etykietę.
- Żywność sprzedawana luzem lub przygotowywana na zamówienie (niepakowana z góry) musi mieć dostępne informacje o alergenach. Wiele firm prowadzi pisemną tabelę lub segregator z alergenami. Możesz dostać prośbę o wskazanie klientom, gdzie je znaleźć.
- Żywność pakowana na miejscu do bezpośredniej sprzedaży (PPDS), na przykład kanapka zrobiona i zapakowana w sklepie, musi mieć pełną etykietę ze składnikami z wyróżnionymi alergenami. Ten przepis nazywa się często Natasha's Law (prawo Natashy) i obowiązuje od 1 października 2021 roku.
Przeniesienie alergenu
Alergeny mogą przypadkiem dostać się do żywności. Nazywa się to przeniesieniem alergenu (cross-contact). Może do tego dojść przez:
- ten sam nóż, deskę, patelnię, szczypce lub łyżkę używane do różnych produktów;
- ręce, które nie zostały umyte;
- olej do smażenia używany do kilku produktów;
- okruchy lub rozpryski;
- brudne ściereczki lub powierzchnie.
Myj ręce, używaj czystego sprzętu i trzymaj żywność bez alergenów oddzielnie i przykrytą.
Jeśli u klienta wystąpi reakcja
Objawy mogą obejmować obrzęk warg lub twarzy, wysypkę, trudności z oddychaniem, uczucie ściskania w gardle, wymioty lub omdlenie. Jeśli wydaje się, że ktoś ma poważną reakcję:
- Zadzwoń pod 999 od razu i powiedz, że może to być anafilaksja.
- Powiedz przełożonemu.
- Jeśli ma autostrzykawkę z adrenaliną, pomóż mu ją użyć.
- Nie zostawiaj go samego.
Zachowaj opakowanie po produkcie, żeby załoga karetki i twój kierownik mogli zobaczyć, co ta osoba jadła.