Ocena ryzyka decyduje, ile nadzoru potrzebuje osoba pracująca w pojedynkę. HSE mówi: im wyższe ryzyko, tym wyższy poziom nadzoru. W przypadku niektórych prac właściwa odpowiedź brzmi: nikt nie powinien ich wykonywać samodzielnie.
Prace wysokiego ryzyka
INDG73 wskazuje prace wysokiego ryzyka, przy których może być potrzebna obecność co najmniej jednej innej osoby. Jej przykłady to praca:
- w przestrzeni zamkniętej (confined space), gdzie może być potrzebny przełożony oraz osoba wyznaczona do ratownictwa;
- w pobliżu odsłoniętych przewodów pod napięciem;
- przy pracach nurkowych;
- w pojazdach przewożących materiały wybuchowe;
- przy fumigacji.
Te przykłady to punkt wyjścia. O tym, co jest potrzebne przy każdym zadaniu, decyduje ocena ryzyka pracodawcy. Przy części tych prac obowiązują też odrębne przepisy.
Przestrzenie zamknięte
Przestrzeń zamknięta to miejsce takie jak zbiornik, silos, wykop czy kanał, w którym mogą gromadzić się szkodliwe opary, brak tlenu lub inne zagrożenia. Rozporządzenie Confined Spaces Regulations 1997 stanowi:
- Przepis 4: nikt nie może wejść do przestrzeni zamkniętej, by tam pracować, chyba że nie da się rozsądnie wykonać pracy bez wejścia. Pierwsze pytanie brzmi więc, czy można uniknąć wejścia.
- Jeśli wejście jest potrzebne, praca musi przebiegać według bezpiecznego systemu pracy, który czyni ją bezpieczną i wolną od ryzyka dla zdrowia.
- Przepis 5: nikt nie może wejść do przestrzeni zamkniętej ani w niej pracować, dopóki nie przygotowano odpowiednich i wystarczających zasad ratownictwa. W razie zagrożenia trzeba je natychmiast uruchomić.
Kto wchodzi do przestrzeni zamkniętej bez przygotowanego ratownictwa, łamie przepis 5, a praca w niej w pojedynkę, gdy nikt na zewnątrz nie może wszcząć alarmu, może uniemożliwić wykonanie planu ratunkowego. Zagrożeni mogą być też ratownicy, dlatego plan ratunkowy musi istnieć, zanim ktokolwiek wejdzie.
Prace pod napięciem
Rozporządzenie Electricity at Work Regulations 1989, przepis 14, stanowi, że nikt nie może pracować na przewodzie pod napięciem ani w jego pobliżu, gdy może powstać zagrożenie, chyba że:
- nie ma racjonalnej możliwości wyłączenia go spod napięcia; oraz
- jest uzasadnione, by osoba pracowała na nim lub w pobliżu, gdy jest pod napięciem; oraz
- zastosowano odpowiednie środki ostrożności zapobiegające urazom, w tym w razie potrzeby sprzęt ochronny.
Praca pod napięciem jest więc wyjątkiem, nigdy normalnym sposobem. HSE wymienia pracę w pobliżu przewodów pod napięciem wśród zadań, przy których może być potrzebna druga osoba. Osoby pracujące w pojedynkę, które nie są wykwalifikowanymi elektrykami, nigdy nie powinny próbować napraw elektrycznych: trzymaj się z dala i zgłoś zagrożenie.
Inne zadania do rozważenia
Ocena powinna też sprawdzić, czy osoba pracująca w pojedynkę może bezpiecznie wykonywać:
- pracę na wysokości lub na dachu;
- przenoszenie ciężkich lub niewygodnych ładunków;
- obsługę niebezpiecznych maszyn lub narzędzi;
- pracę z substancjami niebezpiecznymi, gdy nikt nie pomoże po rozlaniu;
- obsługę gotówki lub kosztowności późnym wieczorem.
Jeśli odpowiedź brzmi nie, możliwości są takie: zmienić sposób wykonania pracy, zapewnić drugą osobę albo zaplanować zadanie na czas, gdy są inni.
Towarzyszenie nowym osobom
HSE wskazuje, że osoby pracujące w pojedynkę mogą potrzebować towarzystwa na początku, gdy:
- są nowe w pracy;
- przechodzą szkolenie;
- wykonują pracę z określonym ryzykiem;
- mierzą się z nowymi sytuacjami.
Wyznaczanie granic
Pracodawca powinien jasno wyznaczyć granice tego, co można, a czego nie można robić samodzielnie. Pracownik powinien je znać. Jeśli zadanie wykracza poza granice, zatrzymaj się i zapytaj. Powiedzenie „to wymaga dwóch osób” jest częścią bezpiecznej pracy, a nie porażką.