Bezpieczeństwo nie zależy od jednej osoby. D.lgs. 81/2008 buduje w każdej firmie system prewencji z określonymi zadaniami i funkcjami. Ta lekcja opisuje jego strukturę.
Ocena ryzyka i DVR
Punktem wyjścia jest ocena ryzyka. Przeprowadza ją pracodawca wraz ze służbą prewencji i ochrony i lekarzem medycyny pracy (medico competente), jeśli jest, po konsultacji z przedstawicielem pracowników ds. bezpieczeństwa (RLS). Wynik zapisuje się w dokumencie oceny ryzyka (DVR).
DVR (art. 28 i 29) zawiera w skrócie:
- kryteria przyjęte do oceny ryzyka;
- wybrane środki prewencji i ochrony oraz DPI;
- program poprawy bezpieczeństwa w czasie;
- procedury i role osób, które mają je wdrażać;
- stanowiska narażające na szczególne ryzyka.
Ocenę trzeba powtórzyć, gdy zmienia się praca, organizacja lub sprzęt, albo po poważnych wypadkach lub na podstawie wyników nadzoru zdrowotnego.
Pracodawca nie może przekazać oceny ryzyka, DVR ani wyznaczenia RSPP (art. 17).
Służba prewencji i ochrony
Służba prewencji i ochrony (SPP) to zespół osób, systemów i środków, wewnętrznych lub zewnętrznych wobec firmy, zajmujących się prewencją. Koordynuje ją RSPP (kierujący służbą), któremu mogą pomagać ASPP (pracownicy służby). Pomaga pracodawcy rozpoznawać ryzyka, wybierać środki, przygotowywać procedury i proponować szkolenia. W niektórych małych firmach pracodawca może sam wykonywać zadania RSPP, jeśli odbył przewidziany kurs.
Zespoły awaryjne
Pracodawca wyznacza pracowników odpowiedzialnych za ochronę przeciwpożarową, ewakuację i pierwszą pomoc, którzy są do tego przeszkoleni. Wyznaczona osoba nie może odmówić, chyba że z uzasadnionego powodu (art. 43). Pozostali muszą znać plan awaryjny, drogi ewakuacyjne i miejsce zbiórki.
Okresowe zebranie
W firmach zatrudniających więcej niż 15 pracowników pracodawca zwołuje co najmniej raz w roku zebranie w sprawie bezpieczeństwa (art. 35). Uczestniczą w nim pracodawca lub jego przedstawiciel, RSPP, lekarz medycyny pracy, jeśli został powołany, i RLS. Omawia się DVR, przebieg wypadków i chorób zawodowych, nadzór zdrowotny i programy szkoleń. Dodatkowe zebranie jest potrzebne, gdy warunki ryzyka zmieniają się znacząco.
Informowanie, szkolenie, instruktaż
To trzy różne rzeczy (art. 2):
- informowanie (informazione): przekazywanie pracownikom przydatnej wiedzy, na przykład kim jest RSPP, jakie są ryzyka, gdzie są wyjścia;
- szkolenie (formazione): proces edukacyjny przekazujący wiedzę i procedury potrzebne do bezpiecznej pracy;
- instruktaż praktyczny (addestramento): praktyczna próba pod kierunkiem, dotycząca właściwego użycia sprzętu, maszyn, DPI i procedur.
Pracownik ma prawo do wszystkich trzech w przypadkach przewidzianych w prawie.
System uczestnictwa
Testo unico daje rolę także pracownikom i ich przedstawicielom. RLS jest konsultowany w sprawie oceny ryzyka, wyznaczeń i szkoleń. Także organy paritetyczne (organismi paritetici), tworzone przez organizacje pracodawców i pracowników, mogą wspierać firmy i współpracować przy szkoleniach. W firmie, w której uczestniczą wszyscy, jest mniej wypadków niż w takiej, gdzie bezpieczeństwo wydaje się tylko zadaniem pracodawcy.