System prewencji nie kończy się na granicach firmy. Niektóre instytucje kontrolują, inne wspierają, jeszcze inne chronią tych, którzy ulegli wypadkowi. Ta lekcja je przedstawia.
Kto sprawuje nadzór
Nadzór nad stosowaniem przepisów o bezpieczeństwie sprawują (art. 13):
- lokalne jednostki zdrowia (ASL), poprzez służby prewencji i bezpieczeństwa w środowisku pracy;
- Krajowy Inspektorat Pracy (INL), który od 2021 r. nadzoruje bezpieczeństwo we wszystkich sektorach, obok ASL, i kontroluje także pracę nierejestrowaną;
- straż pożarna (Vigili del fuoco), w zakresie prewencji pożarowej i bezpieczeństwa przeciwpożarowego.
Inspektorzy mogą wchodzić do miejsc pracy, żądać dokumentów takich jak DVR, rozmawiać z pracownikami i sprawdzać zastosowane środki. Mają uprawnienia policji sądowej. Osoby pracujące muszą uczciwie współpracować: mówić prawdę i wydawać żądane dokumenty.
Co mogą zrobić
Gdy stwierdzą naruszenie, organy nadzoru mogą:
- wydać nakaz (prescrizione), czyli polecenie usunięcia naruszenia w wyznaczonym terminie; jeśli firma go wypełni i zapłaci obniżoną kwotę, przestępstwo wygasa (procedura d.lgs. 758/1994);
- nałożyć sankcje administracyjne;
- przekazać akta organowi sądowemu, gdy jest przestępstwo;
- w poważnych przypadkach, na przykład pracy nierejestrowanej lub bardzo poważnych naruszeń bezpieczeństwa, zawiesić działalność przedsiębiorstwa (art. 14) do czasu uregulowania sytuacji.
Odpowiedzialność karna, administracyjna i cywilna
- Naruszenia Testo unico to w większości contravvenzioni, karane aresztem lub grzywną, oraz administracyjne kary pieniężne.
- Jeśli wypadek z winy powoduje ciężkie obrażenia lub śmierć, odpowiedzialny może odpowiadać także za nieumyślne spowodowanie obrażeń lub śmierci (kodeks karny, art. 589 i 590).
- Sankcjom może podlegać także przedsiębiorstwo: d.lgs. 231/2001 (art. 25-septies) przewiduje odpowiedzialność podmiotów za te przestępstwa popełnione z naruszeniem przepisów o bezpieczeństwie.
- Poszkodowany pracownik może żądać odszkodowania za część nieobjętą ubezpieczeniem.
Kto wspiera i chroni
- INAIL to instytucja, która ubezpiecza pracowników od wypadków przy pracy i chorób zawodowych: zapewnia leczenie, odszkodowania i renty. Ochrona obowiązuje także wtedy, gdy pracodawca nie opłacił składek (zasada automatyzmu świadczeń). INAIL prowadzi też działalność doradczą, szkoleniową i badawczą dla firm (art. 9) oraz zarządza krajowym systemem informacyjnym o prewencji (SINP, art. 8).
- Pracodawca musi zgłaszać do INAIL wypadki w przewidzianych przypadkach, na przykład takie z nieobecnością dłuższą niż trzy dni.
- Organy paritetyczne (art. 51) tworzą organizacje pracodawców i pracowników. Wspierają firmy i są pytane o szkolenia.
Co zrobić w razie wypadku
W razie wypadku natychmiast powiadom osobę nadzorującą lub pracodawcę i poddaj się leczeniu. Zachowaj dokumentację medyczną. Firma musi zająć się zgłoszeniem do INAIL. Jeśli uważasz, że w twoim miejscu pracy zaniedbano bezpieczeństwo, możesz zwrócić się do RLS lub do właściwej ASL.