Miliony ludzi w Wielkiej Brytanii pracują przy ekranie: w biurach, sklepach, call center, magazynach, szkołach i w domu. Praca przy ekranie wygląda na bezpieczną. Źle zorganizowana powoduje bóle, zmęczone oczy, bóle głowy i stres. Prawo wymaga od pracodawców, by temu zapobiegali.
DSE to skrót od display screen equipment, czyli monitorów ekranowych. Obejmuje każde urządzenie z ekranem alfanumerycznym lub graficznym: komputery stacjonarne, laptopy, tablety, smartfony używane do pracy oraz inne ekrany, na przykład przy kasie lub na pulpicie sterowniczym.
Główne przepisy
- Health and Safety at Work etc. Act 1974 (HSWA, ustawa o bezpieczeństwie i higienie pracy) to podstawowe prawo BHP w Wielkiej Brytanii (Anglii, Szkocji i Walii). Pracodawcy muszą dbać o zdrowie i bezpieczeństwo pracowników w stopniu, w jakim jest to rozsądnie wykonalne. Pracownicy muszą zachowywać rozsądną ostrożność i współpracować.
- Management of Health and Safety at Work Regulations 1999 (rozporządzenie o zarządzaniu BHP) wymagają od pracodawców oceny ryzyka. Wymagają też od pracowników korzystania ze sprzętu zgodnie ze szkoleniem.
- Health and Safety (Display Screen Equipment) Regulations 1992, zmienione w 2002 r., zawierają szczegółowe zasady pracy przy ekranie. Ten kurs dotyczy właśnie tych przepisów.
Health and Safety Executive (HSE), brytyjski państwowy organ nadzoru BHP, egzekwuje prawo i je wyjaśnia. Jego wytyczne L26, Work with display screen equipment, szczegółowo omawiają przepisy. Krótka ulotka INDG36, Working with display screen equipment (DSE): a brief guide, jest napisana dla pracodawców, ale przyda się też pracownikom. W niektórych miejscach pracy, takich jak biura i sklepy, prawo egzekwują władze lokalne.
Czego przepisy wymagają od pracodawców
Przepisy wyznaczają krótką listę obowiązków. Prostymi słowami pracodawca musi:
- ocenić stanowiska pracy użytkowników DSE i ograniczyć wykryte ryzyko (przepis 2);
- zadbać, by stanowiska spełniały wymagania minimalne wymienione w załączniku do przepisów (przepis 3);
- zaplanować pracę tak, by użytkownicy mieli przerwy lub zmiany czynności (przepis 4);
- zapewnić i opłacić badanie oczu i wzroku, gdy użytkownik lub osoba, która ma nim zostać, o nie poprosi, a w niektórych przypadkach opłacić też specjalne okulary (przepis 5);
- przeprowadzić dla użytkowników szkolenie z korzystania ze stanowiska (przepis 6);
- przekazać użytkownikom informacje o zagrożeniach i podjętych środkach (przepis 7).
Każdy z tych obowiązków poznasz w kolejnych lekcjach.
Kogo to obejmuje
Przepisy chronią użytkowników, a w niektórych sprawach także operatorów. Użytkownik to pracownik, który zwykle korzysta z DSE jako z istotnej części swojej normalnej pracy. Operator to osoba samozatrudniona, która robi to samo. Następna lekcja wyjaśnia, jak poznać, czy jesteś użytkownikiem.
Przepisy nie dotyczą niektórych urządzeń. Główne wyjątki to kabiny kierowców lub kabiny sterownicze pojazdów i maszyn, systemy komputerowe w środkach transportu, systemy przeznaczone głównie do użytku publicznego oraz systemy przenośne, które nie są używane długo. Wyłączone są także kalkulatory, kasy fiskalne i urządzenia z niewielkim wyświetlaczem danych lub pomiarów, potrzebnym do obsługi samego urządzenia, a także maszyny do pisania z okienkiem (przepis 1(4)).
Czego przepisy nie robią
Przepisy nie zakazują żadnego rodzaju sprzętu i nie określają prawnego maksimum godzin pracy przy ekranie. Nie wskazują też konkretnego kursu ani certyfikatu. Wymagają od pracodawców, by przyjrzeli się rzeczywistemu stanowisku i rzeczywistej pracy oraz naprawili to, co jest nie tak.
Najważniejsze
- Przepisy DSE z 1992 r. (ze zmianami) to główne prawo dotyczące pracy przy ekranie.
- HSE L26 szczegółowo wyjaśnia prawo. INDG36 to krótki przewodnik.
- Pracodawcy muszą oceniać stanowiska, planować przerwy, płacić za badania wzroku oraz zapewniać szkolenie i informacje.
- Obowiązki dotyczą także laptopów, tabletów i smartfonów, nie tylko komputerów stacjonarnych.
- Pracownicy również muszą zachowywać ostrożność i współpracować przy ustaleniach pracodawcy.