Ile pierwszej pomocy potrzebuje miejsce pracy, zależy od tego miejsca. Ciche biuro i ruchliwy warsztat nie mają takiego samego ryzyka. Dlatego prawo wymaga od pracodawcy oceny potrzeb w zakresie pierwszej pomocy. Według wytycznych HSE nie ma „sztywnych reguł” co do dokładnych liczb.
Ocena potrzeb w zakresie pierwszej pomocy
Pracodawca analizuje konkretne okoliczności miejsca pracy. Wytyczne HSE wymieniają takie czynniki:
- rodzaj pracy oraz jej zagrożenia i ryzyko, na przykład maszyny, substancje niebezpieczne, praca na wysokości lub ręczne przenoszenie ładunków;
- wielkość i skład załogi, w tym osoby o szczególnych potrzebach zdrowotnych;
- organizacja pracy: zmiany, praca nocna, urlopy i nieobecności, tak aby pomoc była dostępna zawsze, gdy ktoś pracuje;
- historia wypadków i zachorowań w miejscu pracy;
- osoby pracujące samotnie, zdalnie i w podróży oraz odległość miejsca pracy od służb ratunkowych;
- wspólne obiekty i pierwsza pomoc dla osób niebędących pracownikami, takich jak klienci;
- od zmiany wytycznych w 2024 roku także zdrowie psychiczne pracowników.
Ocena rozstrzyga trzy sprawy: czy potrzebni są przeszkoleni ratownicy, co ma się znaleźć w apteczce i czy potrzebne jest pomieszczenie do pierwszej pomocy. Należy ją przeglądać, gdy coś się zmienia, na przykład pojawia się nowy proces lub większa załoga.
Dwa rodzaje pomocników
Ratownicy (first-aiders). Ratownik to osoba z ważnym certyfikatem od firmy szkolącej z pierwszej pomocy, w zakresie odpowiadającym ocenie potrzeb. Wytyczne HSE opisują dwa popularne kursy:
- First Aid at Work (FAW), praktyczny kurs trwający co najmniej trzy dni.
- Emergency First Aid at Work (EFAW), praktyczny kurs jednodniowy.
Pracodawcy wybierają poziom, który odpowiada ich potrzebom. Oba kursy są praktyczne. Ten kurs online nie jest żadnym z nich i ich nie zastępuje.
Osoby wyznaczone (appointed persons). Osoba wyznaczona nie jest ratownikiem. Według HSE osoba wyznaczona:
- kieruje ustaleniami dotyczącymi pierwszej pomocy,
- dba o sprzęt i pomieszczenia,
- wzywa służby ratunkowe, gdy trzeba, oraz
- w ramach swojej roli i kompetencji może zapewnić doraźne zastępstwo, gdy ratownika niespodziewanie zabraknie.
Osoba wyznaczona nie potrzebuje przeszkolenia z pierwszej pomocy i nie powinna podejmować pierwszej pomocy, do której nie jest przeszkolona. Zgodnie z przepisem 3 Regulations z 1981 roku pracodawca może wyznaczyć osobę do kierowania ustaleniami zamiast zapewniać ratownika tylko wtedy, gdy rodzaj działalności, liczba pracowników i lokalizacja sprawiają, że jest to odpowiednie. Urlop wypoczynkowy i zaplanowana nieobecność nie są „niespodziewane”: na te okresy pracodawca potrzebuje innego zastępstwa w zakresie pierwszej pomocy.
Czy musisz być ratownikiem?
Nie. Nikt nie musi się zgłaszać na ochotnika, a ratownikowi nie wolno udzielać pomocy wykraczającej poza jego przeszkolenie. Jeśli chcesz nim zostać, porozmawiaj z pracodawcą: to on wybiera firmę szkolącą i organizuje kurs.
Szkolenia odświeżające
HSE mówi, że coroczne szkolenie odświeżające nie jest obowiązkowe, ale gorąco je zaleca, aby ratownicy nie tracili umiejętności. Według wytycznych HSE certyfikaty z pierwszej pomocy są ważne trzy lata, a pracodawca musi zorganizować ponowne szkolenie przed ich wygaśnięciem. Pracodawca tego pilnuje.
Najważniejsze zasady
- Pracodawca decyduje o zakresie pierwszej pomocy na podstawie oceny potrzeb.
- Ratownicy są przeszkoleni (FAW lub EFAW, kursy praktyczne). Osoby wyznaczone nie są ratownikami.
- Pomoc musi być dostępna zawsze, gdy ktoś pracuje, na każdej zmianie.
- Dowiedz się, kim są ratownicy i osoby wyznaczone, zanim będziesz ich potrzebować.