Sklep to miejsce, w którym bezpieczeństwo żywności spotyka się z publicznością. Przez sklep przechodzą tysiące klientów, a wielu z nich zje to, co kupi, bez gotowania. Jeśli coś pójdzie źle na twoich półkach lub przy ladzie, może to dotknąć wiele osób naraz.
Najważniejsze przepisy
- Food Safety Act 1990 (ustawa o bezpieczeństwie żywności; w Irlandii Północnej: Food Safety (Northern Ireland) Order 1991). Przestępstwem jest sprzedaż żywności niebezpiecznej albo takiej, która nie jest tym, czego klient oczekiwał pod względem natury, składu lub jakości. Przestępstwem jest też opisywanie lub etykietowanie żywności w sposób fałszywy lub wprowadzający w błąd.
- Rozporządzenie (WE) nr 852/2004 w sprawie higieny żywności, które nadal obowiązuje w prawie brytyjskim. W Anglii egzekwuje się je przez Food Safety and Hygiene (England) Regulations 2013. Walia, Szkocja i Irlandia Północna mają własne rozporządzenia o bardzo podobnych zasadach.
- Ogólne prawo żywnościowe, rozporządzenie (WE) nr 178/2002. Mówi, że żywność musi być bezpieczna oraz że firma, która odkryje, że sprzedała niebezpieczną żywność, musi działać (zob. lekcję o wycofywaniu produktów).
- Przepisy o informacji o żywności, które obejmują etykiety, oznaczenia dat i informacje o alergenach. Często sprawdzają je inspektorzy trading standards (urzędu ds. standardów handlowych) z lokalnej rady.
Firma oskarżona o naruszenie prawa żywnościowego może się bronić, wykazując, że podjęła wszelkie rozsądne środki ostrożności i dołożyła należytej staranności (all reasonable precautions and all due diligence). Sklep wykazuje to za pomocą pisemnych kontroli, zapisów, szkoleń i nadzoru.
Szkolenie: czego naprawdę wymaga prawo
Osoby pracujące z żywnością muszą być nadzorowane oraz poinstruowane lub przeszkolone w zakresie higieny żywności na poziomie odpowiadającym ich pracy. Prawo nie wymaga żadnego konkretnego certyfikatu. Food Standards Agency (FSA — brytyjska Agencja ds. Standardów Żywności) mówi to wprost.
- Osoba uzupełniająca ladę chłodniczą potrzebuje innego szkolenia niż osoba krojąca gotową szynkę.
- Pracodawca musi zadbać, by przekazać ci potrzebną wiedzę, i musi pilnować, czy ją stosujesz.
- Taki kurs jak ten pomaga się uczyć. Jego certyfikat pokazuje, że kurs został ukończony, a test zdany. Nie jest to licencja na pracę z żywnością.
Kto w handlu jest osobą pracującą z żywnością
Pracujesz z żywnością, jeśli dotykasz jej lub rzeczy, z którymi ona się styka. Dotyczy to:
- pracowników sali sprzedaży, którzy uzupełniają półki i lady chłodnicze;
- pracowników lad w delikatesach, sklepie mięsnym, rybnym lub piekarni;
- kasjerów, którzy biorą dla klienta niepakowane pieczywo lub ciastka;
- kompletujących zamówienia z dostawą do domu;
- sprzedawców na targu i pracowników sklepu z produktami z gospodarstwa.
Osoby sprzątające, kierowcy dostaw i kierownicy, którzy przechodzą przez strefy z żywnością, też muszą przestrzegać zasad higieny.
Co musi zrobić firma
- Zarejestrować się w lokalnej radzie co najmniej 28 dni przed rozpoczęciem handlu żywnością. Dotyczy to także straganów i samochodów handlowych. Stragan działający na terenie kilku rad rejestruje się raz, w radzie, na której terenie zwykle jest przechowywany.
- Mieć system zarządzania bezpieczeństwem żywności oparty na zasadach HACCP. Mały sklep może skorzystać z pakietu FSA Safer Food, Better Business for retailers („Bezpieczniejsza żywność, lepszy biznes dla sprzedawców”), a w Szkocji z RetailSafe od Food Standards Scotland (FSS — szkockiej agencji ds. standardów żywności).
- Szkolić i nadzorować personel oraz utrzymywać lokal w czystości i dobrym stanie.
- Prowadzić zapisy z kontroli i wiedzieć, kto dostarczył żywność.
- Wycofywać niebezpieczną żywność z rynku lub od konsumentów i informować organy.
Kto egzekwuje prawo
Environmental Health Officers (inspektorzy ds. zdrowia środowiskowego) z lokalnej rady kontrolują higienę sklepów spożywczych. Inspektorzy trading standards sprawdzają etykiety i opisy. W Szkocji krajowym organem jest Food Standards Scotland (FSS), a kontrole prowadzą lokalne rady.
Inspektorzy zwykle mogą przyjść bez zapowiedzi w godzinach otwarcia. Mogą pobierać próbki, czytać zapisy i oglądać lokal. Mogą wydać Hygiene Improvement Notice (nakaz poprawy warunków higienicznych — coś trzeba naprawić do wyznaczonego terminu), a w poważnych przypadkach zatrzymać proces lub zamknąć firmę za pomocą Hygiene Emergency Prohibition Notice (nadzwyczajnego zakazu prowadzenia działalności). Mogą też zatrzymać lub zająć żywność, którą uznają za niebezpieczną. Nigdy nie utrudniaj pracy inspektora.
Co nadal musi zrobić twój pracodawca
Ten kurs nie zastępuje szkolenia w twoim sklepie. Pracodawca nadal musi pokazać ci procedury sklepu, działanie jego sprzętu, miejsce kontroli i zapisów oraz co robić, gdy coś pójdzie nie tak. Musi też obserwować, jak wykonujesz pracę.
Najważniejsze punkty
- Sprzedaż niebezpiecznej żywności jest przestępstwem, tak samo jak sprzedaż żywności niezgodnej z etykietą.
- Musisz mieć nadzór i szkolenie odpowiednie do pracy, ale żaden certyfikat nie jest wymagany.
- Każdy w sklepie, kto dotyka żywności, jest osobą pracującą z żywnością.
- Inspektorzy mogą przyjść bez zapowiedzi, a ty nigdy nie możesz im przeszkadzać.