Zatrucie pokarmowe to nie tylko rozstrój żołądka. Może skończyć się pobytem w szpitalu, a nawet śmiercią. Największe ryzyko dotyczy niemowląt, małych dzieci, kobiet w ciąży, osób starszych i osób, które już są chore. Prawo dotyczące bezpieczeństwa żywności chroni każdego klienta, którego obsługujesz.
Najważniejsze przepisy
- Food Safety Act 1990 (ustawa o bezpieczeństwie żywności; w Irlandii Północnej: Food Safety (Northern Ireland) Order 1991). Sprzedaż żywności, która jest niebezpieczna albo nie odpowiada rodzajem, składem lub jakością temu, o co prosił klient, jest przestępstwem.
- Przepisy o higienie żywności. Zasady higieny pochodzą z rozporządzenia (WE) nr 852/2004, które zostało zachowane w prawie Wielkiej Brytanii. W Anglii stosuje się je na podstawie Food Safety and Hygiene (England) Regulations 2013. Walia, Szkocja i Irlandia Północna mają własne przepisy z bardzo podobnymi zasadami.
Firma oskarżona o złamanie prawa żywnościowego może się bronić, wykazując, że podjęła wszelkie rozsądne środki ostrożności i dołożyła wszelkiej należytej staranności (ang. due diligence). To jeden z powodów, dla których tak ważne są spisane procedury, szkolenia i dokumentacja.
Szkolenie: czego naprawdę wymaga prawo
Prawo mówi, że osoby pracujące z żywnością muszą być nadzorowane i poinstruowane lub przeszkolone w zakresie higieny żywności na poziomie odpowiednim do wykonywanej pracy.
- Prawo nie wymaga posiadania konkretnego certyfikatu ani licencji.
- Liczy się to, że wiesz, jak pracować bezpiecznie, rzeczywiście tak pracujesz, a pracodawca może wykazać, że masz za sobą szkolenie i pracujesz pod nadzorem.
- Kurs taki jak ten pomaga się uczyć. Jego certyfikat potwierdza ukończenie kursu i zdanie testu. Nie jest licencją na pracę z żywnością.
Obowiązki firmy
- Zarejestrować się w lokalnym urzędzie (local council) co najmniej 28 dni przed rozpoczęciem działalności związanej z żywnością.
- Mieć spisane procedury bezpieczeństwa żywności oparte na HACCP (Hazard Analysis and Critical Control Points — analiza zagrożeń i krytyczne punkty kontroli). Wiele małych firm gastronomicznych korzysta z pakietu Safer Food, Better Business (Bezpieczniejsza żywność, lepszy biznes) przygotowanego przez Food Standards Agency (FSA — brytyjska Agencja ds. Standardów Żywności).
- Szkolić i nadzorować personel.
- Utrzymywać lokal w czystości, w dobrym stanie technicznym i wolny od szkodników.
- Prowadzić ewidencję kupowanej żywności: co to jest, kto ją dostarczył, ile i kiedy.
- Przekazywać klientom rzetelne informacje o alergenach.
Twoje obowiązki
- Zawsze przestrzegaj procedur bezpieczeństwa żywności obowiązujących w firmie.
- Dbaj o czystość własną i swojego miejsca pracy.
- Zgłaszaj przełożonemu chorobę przed rozpoczęciem pracy (zob. lekcję o higienie osobistej).
- Zgłaszaj problemy od razu — na przykład zbyt ciepłą lodówkę, ślady szkodników albo żywność, która wygląda lub pachnie nieprawidłowo.
- Nigdy nie rób niczego, co naraża żywność na ryzyko, nawet gdy się spieszysz.
Kontrole i egzekwowanie przepisów
Firmy spożywcze kontrolują Environmental Health Officers (inspektorzy ds. zdrowia środowiskowego) lub inni upoważnieni urzędnicy z lokalnego urzędu. Mogą przyjść bez zapowiedzi, obejrzeć żywność, dokumentację i budynek, robić zdjęcia, pobierać próbki i rozmawiać z personelem.
Jeśli wykryją problemy, mogą:
- udzielić porad lub wystosować do firmy pismo z prośbą o poprawę;
- wydać Hygiene Improvement Notice (nakaz poprawy warunków higienicznych) — firma musi usunąć nieprawidłowości w wyznaczonym terminie;
- wydać Hygiene Emergency Prohibition Notice (nadzwyczajny zakaz prowadzenia działalności) — jeśli istnieje bezpośrednie zagrożenie dla zdrowia, firma (lub jej część) musi natychmiast przerwać działalność, na przykład zamknąć kuchnię;
- skierować sprawę do sądu. Poważne przestępstwa dotyczące żywności mogą skończyć się wysokimi grzywnami, a nawet więzieniem.
Większość kontroli kończy się przyznaniem oceny higieny żywności (food hygiene rating) — zob. ostatnią lekcję.
Najważniejsze informacje
- Sprzedaż niebezpiecznej żywności jest przestępstwem, a firma musi mieć procedury oparte na HACCP.
- Prawo wymaga szkolenia i nadzoru dopasowanych do twojej pracy — a nie konkretnego certyfikatu.
- Przestrzegaj procedur, dbaj o czystość, zgłaszaj chorobę i od razu zgłaszaj problemy.
- Environmental Health Officers mogą przeprowadzić kontrolę bez zapowiedzi i zamknąć firmę, która stanowi bezpośrednie zagrożenie dla zdrowia.